Kombi Bakımı Kime Aittir

Kombi bakımı yerleşik uygulamada kiracıya aittir; yıllık bakım, filtre temizliği ve hava alma gibi olağan kullanımdan doğan küçük giderler cihazı kullanan kişi tarafından karşılanır. Cihazın yıpranmasından kaynaklanan parça değişimi, büyük onarım ve kombinin yenilenmesi ise genelde ev sahibine düşer. Bu ayrımı değiştirebilecek tek şey kira sözleşmesidir; sözleşmede açık bir madde varsa o geçerlidir. Biz servisiz, avukat değiliz; burada yazanlar hukuki tavsiye değil, sahada yerleşmiş uygulamanın anlatımıdır ve uyuşmazlıkta bir hukukçuya danışmanız gerekir.

Kombi Bakımı Kiracıya mı Ev Sahibine mi Aittir? Yerleşik Ayrımın Mantığı

Ayrımın temelinde basit bir ilke var: kullanımdan doğan gider kullanana, malın özünden doğan gider mal sahibine aittir. Kira hukukunda kiracının "küçük temizlik ve bakım giderlerini" üstlendiği, kiraya verenin ise kiralananı kullanıma elverişli durumda bulundurmakla yükümlü olduğu kabul edilir. Kombi bu ilkeye tam oturur. Bakım, kullanılan bir cihazın yılda bir temizlenip ayarlanmasıdır; cihazı siz kullandığınız için gider size aittir. Eşanjörün delinmesi ise cihazın yaşlanmasıdır; cihaz ev sahibine ait olduğu için gider ona aittir.

Bu ilkenin sonucu, aynı servis ziyaretinin iki ayrı faturaya bölünebilmesidir. Bakıma gittiğimiz bir evde pompanın yorulduğunu görürsek bakım bedeli kiracının, pompa değişimi ev sahibinin konusu olur. Biz bu iki kalemi servis fişinde ayrı yazıyoruz ki taraflar kendi payını görebilsin. Bakımda neler yapıldığını ve bir saatlik işlemin adımlarını kombi bakımı sayfasında ayrıntılı anlattık; bu sayfa yalnızca "kim öder" sorusuyla ilgilenir.

İlkenin istisnası da var: kiracının ihmalinden ya da hatalı kullanımından doğan arıza, cihazın yaşıyla ilgili olsa bile kiracıya döner. Donma korumasını kapatıp kışın tatile giden bir kiracının çatlayan eşanjörü bunun en bilinen örneğidir. Bu ayrımı aşağıda ayrı bir başlıkta ele aldık.

Kombi Masrafı Kime Ait? Durum ve Genelde Kim Öder Tablosu

Aşağıdaki tablo bize en çok sorulan durumları ve yerleşik uygulamada bedelin genelde kime düştüğünü gösterir. "Genelde" kelimesi önemlidir; sözleşme bu dağılımı her satırda değiştirebilir ve nihai karar tarafların anlaşmasına ya da gerekirse mahkemeye aittir.

Tablodaki en tartışmalı satır petek temizliğidir. Tesisat on yılda kirlenmişse ve kiracı iki yıldır evdeyse kirliliğin tamamını kiracıya yüklemek hakkaniyetli görülmez; ama kiracı on yıldır aynı evdeyse durum değişir. Bu satırda çoğu zaman taraflar anlaşarak paylaşır.

Kira Sözleşmesi Kombi Bakımı Konusunda Neyi Değiştirir?

Kira sözleşmesi, yukarıdaki yerleşik dağılımı tarafların iradesiyle değiştirebilen tek belgedir. Birçok matbu sözleşmede "kombi, şofben ve benzeri cihazların yıllık bakımı kiracıya aittir" türünden bir madde zaten vardır ve bu madde yerleşik uygulamayı tekrarlar. Bazı sözleşmelerde ise "cihaz arızaları kiracı tarafından karşılanır" gibi daha geniş ifadeler bulunur. Böyle bir maddenin geçerliliği ve sınırı hukuki bir sorudur; biz yorum yapmıyoruz, ancak imzalamadan önce bu maddeyi dikkatle okumanızı öneriyoruz.

Sözleşmede hiç madde yoksa yerleşik ayrım uygulanır: bakım kiracı, yıpranma ev sahibi. Sözleşme yazılı değilse ya da sözlü anlaşmayla oturuluyorsa da aynı ilke geçerlidir, ancak ispat zorlaşır. Bu yüzden kombiyle ilgili her ödemeyi fişle belgelemek ve ev sahibiyle yazışmaları saklamak iki tarafın da yararınadır.

Ev sahipleri için pratik bir öneri: sözleşmeye "kiracı yıllık bakımı yaptırır ve bakım fişini kiraya verene iletir" şeklinde bir cümle eklemek, bakımın gerçekten yapılıp yapılmadığı tartışmasını baştan çözer. Kiracılar için de: sözleşmeye "cihaz teslim anında çalışır durumda, son bakım tarihi şudur" cümlesi girmesi, girişte var olan bir sorunun sonradan size yüklenmesini engeller.

Kombi Arızası Kiracı mı Ev Sahibi mi Öder: Yıpranma ile İhmal Nasıl Ayrılır?

Bir arıza çıktığında tek soru şudur: bu arıza cihaz yaşlandığı için mi, yoksa kullanıcı bir şey yaptığı ya da yapmadığı için mi çıktı? İlk durum ev sahibinin, ikincisi kiracının konusudur. Servisin görevi bu ayrımı teknik olarak koymaktır; kimin ödeyeceğine servis karar vermez ama arızanın nedenini dürüstçe yazar. Bize her iki taraf da "bizden yana yazın" demiştir; yazmıyoruz, çünkü rapor nedeni yansıtmazsa hiçbir işe yaramaz.

Yıpranma örnekleri açıktır: on yıllık pompanın salmastrasının kaçırması, kartın rölesinin yapışması, genişleme tankının membranının delinmesi, fanın yataklarının ses yapması. Bunlar kullanıcıdan bağımsız, zamanla gelen arızalardır. Parçaların görevini ve ömrünü kombi parçaları ve görevleri sayfasında tek tek anlattık; hangi parçanın ne kadar dayanmasının beklendiğini oradan görebilirsiniz.

İhmal ve hatalı kullanım örnekleri de nettir: kışın cihazın fişini çekip donma korumasını devre dışı bırakmak, su basıncını sürekli 3 bara yakın tutup emniyet ventilini aşındırmak, kireç çözücü diye tesisata uygunsuz kimyasal dökmek, baca çıkışını kapatmak, cihazı yıllarca bakımsız çalıştırıp eşanjörü isle tıkamak. Son örnek en çok tartışılanıdır: bakım kiracının yükümlülüğüyse ve yıllarca yapılmamışsa, bakımsızlıktan doğan arıza kiracıya dönebilir. Bu yüzden bakım fişi kiracıyı korur.

Kombi Değişimi Kime Ait? Eski Cihaz Yenilenirken Kim Öder?

Kombinin tamamen değişmesi demirbaş yenilemesidir ve yerleşik uygulamada ev sahibine aittir. Cihaz eve ait bir tesisat parçasıdır; kiracı çıkarken kombiyi söküp götürmez. Dolayısıyla cihazı yenileme kararı da, bedeli de ev sahibinindir. Kiracı ömrünü tamamlamış bir cihazla ısınamıyorsa ev sahibinden onarım ya da yenileme isteyebilir; bu talep kiralananın kullanıma elverişli tutulması yükümlülüğüne dayanır.

İstisnalar iki yönlüdür. Kiracının ihmaliyle kullanılamaz hale gelen bir cihazın yenilenmesi tartışmaya açılır; ancak burada da cihazın kalan ömrü hesaba katılır, on beş yıllık bir cihazın sıfır fiyatını kiracıya yüklemek yerleşik değildir. Öte yandan kiracı kendi isteğiyle daha güçlü ya da farklı tipte bir cihaz istiyorsa, çalışan cihazın değişimini talep ediyorsa bedeli kiracıya kalabilir. Böyle bir değişim yapılacaksa projenin durumuna da bakılmalıdır; neyin bildirimle, neyin proje tadilatıyla yürüdüğünü kombi değişiminde proje şart mı yazısında anlattık.

Değişim kararını veren taraf ev sahibi olduğu için keşif ve teklif aşamasında ev sahibinin de sürece katılmasını istiyoruz. Kiracının bize ulaştığı, ev sahibinin uzakta olduğu durumlarda keşif sonucunu yazılı veriyor, onayı ev sahibinden alıyor, işi ondan sonra başlatıyoruz. Garanti belgesi cihazla birlikte evde kalır; kiracı değişse de garanti devam eder.

Taşınırken ve Tahliye Sırasında Kombi Bakımı Kimin Sorumluluğunda?

Kiracı değişimi, kombiyle ilgili anlaşmazlıkların en çok çıktığı andır. Çıkan kiracı cihazı "aldığı gibi" teslim etmekle yükümlüdür; olağan yıpranma bunun dışındadır. Giren kiracı ise cihazı çalışır durumda teslim almayı bekler. Bu iki beklentinin arasında ev sahibi durur ve en kolay çözüm, teslim anında cihazın durumunu bir tutanakla sabitlemektir.

Bizim önerdiğimiz uygulama şudur: kiracı çıkarken, eğer sözleşme bakımı kiracıya yüklüyorsa ve o yılın bakımı yapılmamışsa son bakımı çıkan kiracı yaptırır ve fişini teslim eder. Bakım yapılmışsa yalnızca bir durum tespiti yeterlidir: basınç, yanma değerleri, varsa arıza izleri ve gövdenin hâli fişe yazılır. Giren kiracı bu belgeyi görerek teslim alır; ileride "ben geldiğimde zaten bozuktu" tartışması kalmaz.

Ev sahibinin cihazı yeni kiracıya arızalı teslim ettiği durumda bedel ev sahibine aittir ve bunu ispat etmenin yolu giriş tutanağıdır. Tutanak yoksa giren kiracı en azından ilk günlerde cihazın durumunu fotoğraflamalı ve varsa sorunu yazılı bildirmelidir. Bakımın hangi mevsimde yapılmasının doğru olduğu ayrı bir konudur ve taşınma tarihine göre ayarlanabilir; kış öncesi bakımın gerekçesini bakım sayfasında anlattık.

Sitede ve Ortak Isıtma Sisteminde Kombi Bakımı Kime Düşer?

Bireysel kombinin olduğu bir sitede cihaz daireye aittir ve yukarıdaki dağılım aynen geçerlidir; site yönetiminin kombiyle ilgili bir sorumluluğu yoktur. Ancak bazı sitelerde yönetim, toplu bakım günü düzenleyip tüm dairelerin bakımını aynı serviste yaptırır ve bedeli aidatla ya da daire başına toplar. Böyle bir uygulamada kiracı bakımı kendi yaptırmış sayılır ve fişini yönetimden ister. Toplu bakımı kabul etmeyen kiracı kendi bakımını ayrıca yaptırmakla yükümlü kalır.

Merkezi sistemli binalarda ise durum farklıdır. Kazan, pompa ve kolon hattı ortak demirbaştır; bakımı ve onarımı kat malikleri kurulunun kararıyla yapılır ve ortak giderden karşılanır. Kiracı bu giderlere aidat içinde katılır; aidatın hangi kalemlerinin kiracıya, hangilerinin malike ait olduğu ise yine sözleşmeye ve bina işletme düzenine bağlıdır. Yerleşik uygulamada işletme giderleri kiracıya, demirbaş yenilemesi malike düşer; kazanın yenilenmesi malike, kazanın yıllık bakımı aidat içinde kiracıya kalır.

Merkezi sistemden bireysel kombiye dönmüş eski apartmanlarda bir de ortak tesisat sorunu vardır: dairelerin hatları tam ayrılmamışsa bir dairedeki sorun diğerini etkiler ve "kimin kombisi, kimin tesisatı" sorusu karışır. Bu tür binalarda keşifte daire içi ve ortak hattı ayırıp raporda ayrı yazıyoruz; ortak hatta çıkan sorun yönetimin konusudur.

Kombi Bakım Fişi Neden Saklanmalı? Kiracı ve Ev Sahibi İçin Belgeleme

Bu sayfadaki tüm ayrımlar ispata dayanır ve ispat belgeyle olur. Bakımı yaptırdığını gösteremeyen kiracı bakımsızlık iddiasına karşı savunmasız kalır; cihazı sağlam teslim ettiğini gösteremeyen ev sahibi girişteki arızayı üstlenmek zorunda kalabilir. Aşağıdaki liste, iki tarafın da elinde bulunması gereken belgeleri ve bunları nasıl toplayacağını sıralar.

1. Giriş tutanağı: Kiracı girerken kombinin markası, yaşı, basıncı, çalışır durumu ve son bakım tarihi yazılır; iki taraf imzalar. Tutanak yoksa aynı gün çekilmiş fotoğraflar ve yazılı bir mesaj da iz bırakır.
2. Yıllık bakım fişi: Her bakımda servisin verdiği fiş saklanır; fişte tarih, yapılan işlemler ve ölçülen değerler bulunmalıdır. Kiracı bir kopyasını ev sahibine iletir.
3. Arıza raporu: Her onarımda arızanın nedeni ve değişen parça yazılı istenir. "Kart değişti" yetmez; "nem hasarından dolayı kart değişti" ya da "ömrünü tamamlayan röle nedeniyle kart değişti" gibi neden belirtilmelidir.
4. Değişen parça: Servis değiştirdiği parçayı bırakmalıdır; parça, arızanın niteliğini sonradan göstermenin en somut yoludur. Biz değişen parçayı her zaman bırakıyoruz.
5. Yazışmalar: Arıza bildirimi, onay ve ödeme konuşmaları yazılı yapılır ve saklanır. Sözlü anlaşma kolay unutulur, mesaj unutulmaz.
6. Çıkış tutanağı: Kiracı çıkarken cihazın son durumu yine yazılır ve girişle karşılaştırılır. Aradaki fark olağan yıpranma mı, ihmal mi, tutanaklar yan yana konunca çoğu zaman kendiliğinden görünür.

Bu belgeler bir dosyada tutulduğunda kombiyle ilgili anlaşmazlıkların büyük bölümü hiç doğmaz. Kadıköy gibi kiracı oranı yüksek ilçelerde bu dosyayı tutan ev sahiplerinin işinin ne kadar kolaylaştığını yakından görüyoruz; Kadıköy sayfamızda kiracıyla ev sahibi arasında nasıl çalıştığımızı anlattık.

Kombi Bakımı Sorumluluğunda Ne Zaman Servis Çağırmalı?

Kimin ödeyeceği tartışması cihazın beklemesine neden olmamalıdır. Bazı belirtiler kiracı ve ev sahibi anlaşana kadar bekleyemez: gaz kokusu, bacadan içeri atık gaz geldiği şüphesi, cihazın altından sürekli su akması, ekranın tamamen kararması, sık sık kilitlenme. Bunlar güvenlik ya da hasar büyümesi riski taşır; önce servis çağrılır, bedel sonra konuşulur. Gaz kokusunda servis bile beklemez: vanayı kapatın, pencereyi açın, elektrik düğmesine dokunmayın, gaz dağıtım şirketinin acil hattını arayın.

Kullanıcının kendisinin yapabileceği işler bellidir: basıncı okumak ve su eklemek, petek havası almak, filtre kapağı dışarıdan erişilebiliyorsa temizlemek, reset atmak. Bunların bedeli zaten yoktur ve kiracı sorumluluğundadır. Cihazın kapağını açmak, gaz hattına, elektrik kartına, bacaya ya da gövde içindeki herhangi bir parçaya müdahale etmek kullanıcı işi değildir; bu müdahale hem güvenlik riski taşır hem de sonradan "hatalı kullanım" sayılarak bedeli size döner.

Kiracıysanız ve arıza belirtisi görüyorsanız en doğru sıra şudur: ev sahibine yazılı bildir, servisi çağır, servis raporunu ev sahibiyle paylaş. Ev sahibiyseniz ve kiracı arıza bildiriyorsa keşfi geciktirmeyin; kış ortasında ısınamayan bir kiracının tartışması, bir servis ziyaretinden pahalıya mal olur. Keşif sonunda arızanın nedenini yazılı veriyor, onayı kimin vereceğini baştan netleştiriyoruz; kombi servisi sayfasında bu akışı anlattık. Ümraniye'nin 90'lar apartmanlarında kireç ve pompa yorgunluğunun yıpranma sayılmasıyla ilgili örnekleri Ümraniye sayfasında bulabilirsiniz.

Kombi Bakımı Kime Ait Sorusunda Sık Sorulanlar

Kombi bakım ücreti kiracıya mı ait, sözleşmede yazmıyorsa ne olur?

Sözleşmede madde yoksa yerleşik uygulama geçerlidir ve yıllık bakım kullanımdan doğan küçük gider sayılarak kiracıya düşer. Ev sahibinin bakımı üstlenmesi için sözleşmede açık bir madde ya da sonradan yazılı bir anlaşma gerekir. Bakımı yaptırdıktan sonra fişi saklayın; bakımsızlık iddiasına karşı tek kanıtınız odur.

Kiracıyım, kombi bozuldu, ev sahibi "sen öde" diyor, ne yapmalıyım?

Önce servis çağırıp arızanın nedenini yazılı rapor olarak alın. Rapor yıpranma ya da parça ömrü diyorsa bedel yerleşik uygulamada ev sahibine aittir; ihmal diyorsa size aittir. Raporu ev sahibinizle paylaşın; anlaşamazsanız bir hukukçuya danışın, biz hukuki yorum yapamayız.

Ev sahibiyim, kiracım yıllardır bakım yaptırmamış, çıkan arızayı ona yükleyebilir miyim?

Sözleşme bakımı kiracıya yüklüyorsa ve arıza açıkça bakımsızlıktan kaynaklanıyorsa yerleşik uygulamada bu bedel kiracıya dönebilir. Ancak arızanın gerçekten bakımsızlıktan mı yoksa cihazın yaşından mı kaynaklandığını servis raporu belirler; isle tıkanmış eşanjör bakımsızlık, delinmiş eşanjör çoğu zaman yaştır. Kesin cevap için hukukçuya danışın.

Kombi değişimi kime ait, kiracı yeni kombi parasına katılır mı?

Cihaz yenileme demirbaş gideridir ve yerleşik uygulamada ev sahibine aittir; kiracı katılmaz. Kiracı kendi isteğiyle çalışan cihazı daha iyisiyle değiştirmek istiyorsa ya da cihazı ihmaliyle kullanılamaz hale getirdiyse durum tartışmaya açılır. Her iki tarafın da anlaşmayı yazılı yapması gerekir.

Kombi arızası kiracı mı ev sahibi mi öder, servis bu kararı verir mi?

Hayır, servis kimin ödeyeceğine karar vermez; arızanın teknik nedenini yazar. Yıpranma mı, ihmal mi, teslim anından kalma bir sorun mu, bunu rapora dürüstçe yazmak bizim işimizdir. Bedelin paylaşımı sözleşmeye ve tarafların anlaşmasına, anlaşılamazsa hukuka bırakılır.

Petek temizliği kiracıya mı ev sahibine mi ait?

Tesisatın kirlenmesi yıllara yayılan bir süreç olduğu için tek bir kiracının süresine sığdırmak zordur; bu yüzden yerleşik bir kural yoktur ve çoğu zaman taraflar paylaşır ya da ev sahibi üstlenir. Kiracı uzun yıllardır aynı evdeyse ve tesisat onun döneminde kirlendiyse kiracıya dönmesi savunulabilir. Sözleşmeye yazılmışsa sözleşme geçerlidir.

Kombinizle ilgili bir tartışmanın ortasındaysanız önce arızanın gerçek nedenini öğrenin; biz keşifte nedeni yazılı veriyor, bakım ile onarım kalemlerini ayrı gösteriyor ve onayı kimden alacağımızı baştan netleştiriyoruz. Sağ alttaki Servisi Ara düğmesine basın ya da iletişim formundan kiracı mı ev sahibi mi olduğunuzu ve cihazın belirtisini yazın. İstanbul kombi servisi olarak Anadolu Yakası'nın tamamında çalışıyoruz; tesisat kaynaklı sorunlarda petek temizliği gerekip gerekmediğini de aynı keşifte söylüyoruz.