Kombi Değişiminde Proje Şart mı

Kombi değişiminde proje her zaman şart değildir. Yeni cihaz eskisiyle aynı yere, benzer kapasiteyle ve aynı baca tipiyle takılıyorsa çoğu gaz dağıtım bölgesinde "cihaz değişimi" bildirimi yeterli olur; cihazın yeri, kapasitesi ya da baca tipi değişiyorsa iç tesisat projesinde tadilat gerekir. İşlem her iki durumda da sertifikalı bir iç tesisat firması üzerinden gaz dağıtım şirketine bildirilir. Kurallar bölgeye ve zamana göre değişebildiği için güncel uygulamayı mutlaka kendi gaz dağıtım şirketinize sorun; bu yazı hukuki tavsiye değil, sahada gördüğümüz işleyişin anlatımıdır.

Kombi Değişiminde Proje Ne Zaman Şart, Ne Zaman Bildirim Yeterli?

Ayrım tek bir soruya dayanır: gaz dağıtım şirketinin elindeki iç tesisat projesi, yeni cihaz takıldıktan sonra hâlâ evinizi doğru anlatıyor mu? Projede kombinin yeri, kapasitesi, baca tipi ve gaz hattının güzergâhı yazılıdır. Bunlardan hiçbiri değişmiyorsa proje geçerliliğini korur ve yalnızca "şu cihaz çıktı, şu cihaz girdi" bildirimi yapılır. Biri bile değişiyorsa projenin o bölümü yeniden çizilip onaylatılır.

Uygulamada en yaygın durum şudur: on beş yıllık hermetik kombi bozulmuştur, aynı duvara benzer kapasitede yeni bir hermetik ya da yoğuşmalı cihaz takılacaktır. Bu durumda projenin ana hatları bozulmaz. Ancak yoğuşmalı cihazın baca gereksinimi farklı olduğu için baca tarafına ayrıca bakılır; bunu aşağıda ayrı bir başlıkta anlattık. Kombiyi mutfaktan balkona taşımak, iki katlı daireye çok daha büyük bir cihaz koymak ya da bacalı cihazdan hermetiğe geçmek ise proje tadilatı isteyen klasik örneklerdir.

Burada "bildirim yeterli" demek "kimseye haber vermeden değiştirebilirsiniz" demek değildir. Bildirim de yetkilendirilmiş bir iç tesisat firması tarafından yapılır ve gaz dağıtım şirketi kayıtlarına işlenir. Fark, çizim ve onay aşamasının olup olmamasındadır. Cihazın kendisini nasıl çalıştıracağınızı, ilk açılış kontrollerini ve kış/yaz modunu kombi nasıl çalıştırılır sayfasında ayrıca anlattık.

Kombi Değişimi Proje Gerektirir mi? Yer, Kapasite ve Baca Tipine Göre Tablo

Aşağıdaki tablo, sahada en sık karşılaştığımız değişim senaryolarını ve her birinde genelde ne gerektiğini gösterir. "Genelde" kelimesi bilinçli kullanıldı; nihai kararı gaz dağıtım şirketi ve projeyi yapan iç tesisat firması verir.

Tablonun ikinci satırı en çok soru alan satırdır, çünkü bugün değişen kombilerin büyük kısmı hermetikten yoğuşmalıya geçiyor. Bu geçişin baca tarafını ayrıca anlatmak gerekiyor.

Hermetik Kombiden Yoğuşmalıya Geçerken Baca Değişimi Projeyi Neden Etkiler?

Yoğuşmalı kombi atık gazı çok daha düşük sıcaklıkta dışarı atar ve bu gaz asidik yoğuşma suyu içerir. Bu yüzden klasik hermetik bacanın alüminyum borusu yoğuşmalı cihazla kullanılmaz; aside dayanıklı plastik ya da uygun malzemeli baca seti gerekir. Cihaz aynı duvara takılsa bile baca borusu değişiyorsa projedeki baca bilgisi de değişmiş olur. Bu yüzden bazı bölgelerde bu geçiş yalnızca bildirimle, bazılarında baca tadilatı kaydıyla yürür.

İkinci fark kondens gideridir. Yoğuşmalı kombi çalışırken saatte bir iki litre yoğuşma suyu üretir ve bu suyun bir gidere bağlanması gerekir. Mutfak lavabosuna yakın bir kombide bu kolaydır; balkondaki ya da hol duvarındaki kombide gider çekmek gerekebilir. Gider, gaz projesinin konusu değildir ama montajın tamamlanabilmesi için şarttır. Kondens hattının nasıl çalıştığını ve neyin normal olduğunu kombi tahliye borusu su akıtıyor yazısında bulabilirsiniz.

Üçüncü nokta baca çıkışının yeridir. Yoğuşmalı cihazın bacasından kışın beyaz buhar çıkar; bu buhar komşu pencereye ya da yürüme yoluna geliyorsa şikâyet konusu olur. Çıkış yerinin değiştirilmesi gerekiyorsa iş kendiliğinden proje tadilatına döner. Keşifte baca güzergâhını bu gözle inceliyoruz.

Kombi Değişimini Kim Yapar, Gaz Dağıtım Şirketine Kim Bildirir?

İki ayrı iş vardır ve çoğu zaman iki ayrı taraf yapar. Cihazın sökülmesi, yenisinin asılması, su ve gaz bağlantılarının yapılması, sızdırmazlık testi ve devreye alma servis işidir; bunu biz yapıyoruz. Gaz dağıtım şirketine bildirim ya da proje tadilatı ise o şirketin yetkilendirdiği sertifikalı iç tesisat firması üzerinden yürür. Birçok iç tesisat firması montajı da üstlenir; birçok servis de çalıştığı bir tesisat firmasıyla bildirim tarafını çözer. Önemli olan iki işin de yapılmış olmasıdır.

Bildirimin arkasında gaz dağıtım şirketinin kontrolü vardır. Bölgeye göre değişen bir usulle kontrol mühendisi gelir ya da belge üzerinden inceleme yapar; gaz hattının sızdırmazlığı, bacanın uygunluğu ve cihazın projeyle uyumu kontrol edilir. Bu kontrol geçildiğinde cihaz kayıtlara işlenir. Gaz kesilip yeniden açılacaksa gaz açma işlemi de bu kayda bağlıdır.

Kombi değişiminde bize başvurduğunuzda süreci birlikte planlıyoruz: cihaz tarafı bizde, bildirim tarafı için gaz dağıtım şirketinin listesindeki bir iç tesisat firmasıyla çalışıyorsunuz ya da siz zaten çalıştığınız firmayı söylüyorsunuz. Hangi işin kimde olduğunu baştan yazılı netleştirmek, iş bitince "kim bildirecekti?" sorusunu ortadan kaldırır. Kombi servisi sayfamızda cihaz değişiminde izlediğimiz adımları anlattık.

Projesiz Kombi Değişiminin Cezası ve Riskleri Nelerdir?

"Projesiz kombi değişimi cezası" en çok aranan sorulardan biri ve dürüst cevap şu: sabit bir ceza rakamı ya da tek bir yaptırım listesi yok. Yaptırımlar gaz dağıtım şirketinin abonelik sözleşmesine, bölgesel uygulamaya ve ortaya çıkan duruma göre değişir. Biz rakam vermiyoruz çünkü doğru bir rakam bilmiyoruz; bunu size ancak kendi gaz dağıtım şirketiniz söyleyebilir. Ancak ceza dışındaki riskler açıktır ve bize göre asıl mesele onlardır.

Birinci risk gaz açma reddidir. Gaz bir nedenle kesildiğinde, abonelik devrinde ya da periyodik kontrolde kayıt dışı cihaz fark edilirse gaz dağıtım şirketi kayıt tamamlanana kadar gazı açmayabilir. Kış ortasında evin gazsız kalması, bildirim ücretinden çok daha pahalı bir sonuçtur. İkinci risk sigortadır. Doğalgaz kaynaklı bir hasarda sigorta şirketi cihazın kayıtlı ve uygun montajlı olup olmadığına bakar; kayıt dışı cihaz hasar ödemesini zora sokabilir. Bu konuda kendi poliçenizin şartlarını okumanızı öneririz.

Üçüncü risk binaya karşı sorumluluktur. Baca gazı bir komşunun dairesine girerse ya da ortak bacada sorun çıkarsa kayıt dışı cihazın sahibi doğrudan muhatap olur. Dördüncü ve en önemli risk güvenliktir: bildirim sürecinin asıl amacı bir uzmanın gaz sızdırmazlığına ve bacaya bakmasıdır. Projesiz değişimde bu bakış atlanmış olur. Bize gelen "gaz kokusu var" çağrılarının bir kısmı, yıllar önce kayıtsız takılmış cihazların rekor bağlantılarından çıkıyor.

Kombi Değişiminde Proje Ücreti Neye Göre Oluşur?

Proje ya da bildirim ücreti tek bir rakam değildir ve biz burada rakam yazmıyoruz. Ücreti belirleyen iki kalem vardır: gaz dağıtım şirketinin kendi tarifesindeki işlem bedeli ve iç tesisat firmasının hizmet bedeli. İlki bölgeye göre belirlenmiş sabit bir tarifedir ve gaz dağıtım şirketinden öğrenilir. İkincisi firmaya göre değişir ve işin kapsamına bağlıdır.

Kapsamı etkileyen etkenler şunlardır: yalnızca bildirim mi yapılıyor yoksa çizim gerekiyor mu, baca değişiyor mu, gaz hattı uzatılıyor mu, sayaç değişimi var mı, kontrol mühendisi randevusu kaç kez gerekecek. Aynı duvara benzer cihaz takılan bir değişimde bu kalemlerin çoğu yoktur ve ücret en alt seviyede kalır. Kombinin yeri değişen ve bacası yeniden çekilen bir işte ise proje ücreti montaj ücretine yaklaşabilir.

Teklif alırken şu soruyu sorun: "Bu ücrete gaz dağıtım şirketi işlem bedeli dâhil mi?" Birçok anlaşmazlık bu kalemin ayrı tutulmasından çıkar. Ayrıca iç tesisat firmasının gaz dağıtım şirketinin güncel listesinde olup olmadığını teyit edin; listede olmayan bir firmanın yaptığı bildirim kabul edilmez ve ücret boşa gider.

Kombi Değişimi Süreci Adım Adım Nasıl İlerler?

Sorunsuz bir kombi değişimi beş ile on gün arasında tamamlanır; bildirimle biten işlerde birkaç gün, proje tadilatı gerektirenlerde daha uzun sürer. Aşağıdaki sıra, bizim keşiften devreye almaya kadar izlediğimiz yoldur.

1. Keşif ve karar: Eski cihazın durumu, dairenin ısı ihtiyacı, baca tipi ve tesisatın hâli yerinde incelenir. Onarım mı değişim mi kararı burada verilir; değişimse yeni cihazın tipi ve kapasitesi belirlenir.
2. Proje durumunun tespiti: Mevcut iç tesisat projesine bakılır. Yeni cihaz projeye uyuyorsa bildirim, uymuyorsa tadilat yolu seçilir. Emin olunamayan durumda gaz dağıtım şirketine sorulur; tahmin yürütülmez.
3. İç tesisat firmasıyla eşleşme: Gaz dağıtım şirketinin listesinden sertifikalı bir firma belirlenir. Bildirim ya da çizim işi bu firmada, cihaz montajı serviste kalır; görev dağılımı yazılı yapılır.
4. Varsa proje tadilatı ve onay: Yer, baca ya da kapasite değişiyorsa çizim yapılır, gaz dağıtım şirketine sunulur ve onay beklenir. Bu aşama tamamlanmadan gaz tarafına dokunulmaz.
5. Söküm ve montaj: Gaz vanası kapatılır, eski cihaz sökülür, gerekiyorsa yeni baca seti ve kondens gideri çekilir, yeni cihaz asılır, su ve gaz bağlantıları yapılır. Tesisat kirliyse bu aşamada filtre takılır, gerekiyorsa petek temizliği önerilir.
6. Sızdırmazlık testi: Gaz hattı ve rekorlar sızdırmazlık testinden geçirilir. Su tarafı doldurulup basınç kontrol edilir; hedef soğukken 1 ile 1,5 bar aralığıdır.
7. Bildirim ve kontrol: İç tesisat firması değişimi gaz dağıtım şirketine bildirir; şirketin usulüne göre kontrol yapılır ve cihaz kayıtlara geçer.
8. Devreye alma ve ayar: Cihaz tam yükte çalıştırılır, yanma değerleri ölçülür, petek ve sıcak su sıcaklıkları ayarlanır. Kullanım anlatılır ve garanti belgesi doldurulur.

Beşinci adım ile yedinci adımın sırası bölgeye göre yer değiştirebilir; bazı gaz dağıtım bölgelerinde kontrol montajdan önce, bazılarında sonra yapılır. Bu sırayı da güncel olarak gaz dağıtım şirketinizden teyit etmek gerekir.

"Kombiler Değişecek mi?" Yoğuşmalı Zorunluluğu Söylentisi Ne Kadar Doğru?

"Kombiler değişecek mi", "eski kombiler yasaklanıyor mu" soruları her kış yeniden dolaşıma giriyor. Kısa cevap: bugün çalışan bir kombinin sırf yoğuşmasız olduğu için sökülmesini gerektiren bir uygulama bilmiyoruz. Konunun aslı, yeni üretilen ve piyasaya sürülen cihazlar için verimlilik şartlarının zamanla sıkılaşmasıdır. Bu, satın alabileceğiniz yeni cihazların giderek yoğuşmalı olması demektir; evdeki çalışan cihazın zorla değiştirilmesi demek değildir.

Bu konuda kesin tarih ya da karar yazmıyoruz, çünkü düzenlemeler değişebilir ve yanlış bir tarih vermek sizi yanlış bir karara itebilir. Doğru kaynak gaz dağıtım şirketiniz ve resmi duyurulardır. Bizim sahadan görebildiğimiz eğilim şu: hermetik cihazların yedek parçası hâlâ bulunuyor, ancak piyasadaki yeni cihazların büyük çoğunluğu yoğuşmalı. Dolayısıyla cihazınız bir gün değişecekse yoğuşmalıya geçmeniz zaten fiilen kaçınılmaz olacak; soru "zorunlu mu" değil, "ne zaman mantıklı" sorusudur.

Ne zaman mantıklı olduğuna da yaşla değil durumla karar veriyoruz. Ana eşanjörü sağlam, gövdesi paslanmamış, kartı çalışan bir cihaz yıllarca gidebilir; birden fazla pahalı parçanın aynı anda yorulduğu bir cihazda ise onarım parası yeni cihaza yatırılsa daha iyi olur. Bu kararı yıllık kombi bakımı sırasında cihazın başında konuşmak en sağlıklısıdır; bakımda eşanjörün, yanma değerlerinin ve gövdenin durumu zaten ölçülür.

Kombi Değişiminde Ne Zaman Servis Çağırmalı, Ne Zaman Tesisat Firması?

Cihazla ilgili her şey servis işidir: eski kombinin onarılıp onarılamayacağı, yeni cihazın kapasitesi ve tipi, söküm, montaj, su ve gaz bağlantıları, sızdırmazlık testi, devreye alma ve ayar. Gaz dağıtım şirketiyle ilişki ise iç tesisat firmasının işidir: bildirim, çizim, onay, kontrol randevusu. Kullanıcının kendisinin yapabileceği tek şey karar vermek ve belgeleri saklamaktır; gaz hattına, rekorlara, bacaya ve cihazın içine dokunmak kullanıcı işi değildir.

Şu durumlarda beklemeden servisi arayın: kombi sık sık arızaya geçiyor ve her seferinde farklı bir parça değişiyorsa, gövdede pas ya da su izi varsa, yanma değerleri bakımda kötü çıkıyorsa, eşanjörde kaçak bulunduysa. Bu belirtiler değişim kararının yaklaştığını gösterir ve kış gelmeden planlamak kış ortasında acele karar vermekten iyidir. Belirtileri ve karşılıklarını kombi arızaları sayfasında topladık.

Şu durumlarda ise önce gaz dağıtım şirketine ya da iç tesisat firmasına danışılır: kombinin yerini değiştirmek istiyorsanız, bacalı cihazdan hermetiğe geçecekseniz, binada ortak baca varsa, evi yeni aldıysanız ve projenin güncel olup olmadığını bilmiyorsanız. Bu sorularda servisin verebileceği cevap "muhtemelen" ile başlar; kesin cevabı projeyi elinde tutan kurum verir. Gaz kokusu alıyorsanız bu sayılanların hiçbiri değil, acil durumdur: vanayı kapatın, pencereyi açın, elektrik düğmesine dokunmayın ve gaz dağıtım şirketinin acil hattını arayın.

Kombi Değişimi ve Proje Hakkında Sık Sorulanlar

Aynı marka ve modelle değiştirirsem proje gerekir mi?

Aynı yere, aynı kapasitede ve aynı baca tipinde cihaz takılıyorsa proje tadilatı gerekmez; ancak cihaz değişimi bildirimi yine yapılır. Marka ve modelin aynı olması bildirimi ortadan kaldırmaz, çünkü kayıtlarda cihazın seri numarası ve tarihi güncellenir. Güncel usulü gaz dağıtım şirketinize sorun.

Kombi değişince proje gerekir mi diye kime sorarım?

En doğru kaynak kendi gaz dağıtım şirketinizdir; İstanbul'da bu şirketin abone hizmetleri hattı ya da internet sayfası üzerinden mevcut projenizin durumunu öğrenebilirsiniz. İkinci kaynak, o şirketin listesindeki sertifikalı iç tesisat firmalarıdır. Servis olarak biz de keşifte durumu değerlendirip hangi yola gidileceğini söyleriz, ancak bağlayıcı cevap kurumdan gelir.

Projesiz takılmış bir kombim var, şimdi ne yapmalıyım?

Cihazı sertifikalı bir iç tesisat firmasına inceletip sonradan bildirimle kayda aldırmak çoğu durumda mümkündür. Cihaz projeye uyuyorsa işlem bildirimle biter; uymuyorsa tadilat projesi çizilir. Beklemek riski büyütür; gaz kesintisi ya da abonelik devri sırasında sorun çıkmadan kaydı tamamlamak daha kolaydır.

Kombi değişiminde proje ücretini kiracı mı ev sahibi mi öder?

Cihaz yenileme ev sahibinin kararıyla yapılıyorsa proje ve bildirim ücreti de genelde ev sahibine düşer; kiracı kendi isteğiyle farklı bir cihaz ya da yer talep ediyorsa durum değişir. Bu konuda belirleyici olan kira sözleşmesidir. Kiracı ve ev sahibi arasındaki genel ayrımı kombi bakımı kime aittir yazısında ayrıntılı anlattık.

Hermetik kombimi yoğuşmalıyla değiştirirsem bacam kullanılabilir mi?

Mevcut alüminyum hermetik baca borusu yoğuşmalı cihazla kullanılmaz; aside dayanıklı yoğuşmalı baca seti takılır. Baca deliği ve çıkış yeri genellikle aynı kalır, bu yüzden duvar işi azdır. Ayrıca kondens suyu için gider bağlantısı gerekir; keşifte bu iki noktaya özellikle bakıyoruz.

Değişim sırasında gaz ne kadar süre kapalı kalır?

Bildirimle biten bir değişimde gaz yalnızca montaj saatlerinde kapalı kalır; aynı gün cihaz devreye alınır. Kontrolün montajdan sonra yapıldığı bölgelerde kontrol randevusuna kadar cihaz çalışmayabilir; bu süre bölgeye ve döneme göre birkaç gün olabilir. Kış ortasında bu bekleme can sıkıcı olduğu için değişimi mümkünse sonbaharda planlamanızı öneriyoruz.

Kombi değişimini düşünüyorsanız ve projenin durumundan emin değilseniz önce keşif isteyin; cihazın onarılıp onarılamayacağını, yeni cihaz için bildirimin mi tadilatın mı gerekeceğini yerinde söyleyelim. Sağ alttaki Servisi Ara düğmesine basın ya da iletişim formundan cihazınızın tipini ve binanızın yaşını yazın. İstanbul kombi servisi olarak Anadolu Yakası'nın tamamında çalışıyoruz; eski kâgir binaların baca sorunlarını Kadıköy sayfasında, ilk nesil site kombilerinin değişim sürecini Ataşehir sayfasında anlattık.