Kombi Basıncı Neden Düşer

Kombi basıncı, kalorifer devresindeki su bir yerden eksildiği için düşer. Kapalı bir devrede su kendiliğinden yok olmaz; ya tesisatta, petek vanalarında ya da kombinin içinde küçük bir kaçak vardır, ya genişleme tankı görevini yapamadığı için emniyet ventili fazla suyu dışarı atmıştır, ya da ilk doldurmadan kalan hava çıktıkça su hacmi azalmıştır. Birkaç haftada bir yarım bar ekleyip geçiştirmek çözüm değildir; düşüşün hızı ve eşlik eden belirtiler kaçağın nerede olduğunu çoğu zaman söyler.

Kombi Basıncı Neden Düşer? Kapalı Devrede Su Nereye Gidiyor?

Kalorifer devresi dış dünyaya kapalıdır; kombi, borular ve petekler birbirine bağlı tek bir hazne gibi çalışır. Basınç düştüyse bu haznedeki su miktarı azalmıştır ve suyun gidebileceği yalnızca üç yol vardır: bir noktadan dışarı sızmak, emniyet ventilinden tahliye borusuna atılmak ya da hava boşluklarının suyla dolması sonucu göstergenin daha az hacim görmesi. Dördüncü bir yol yoktur; "kombi suyu buharlaştırdı" ya da "su kendiliğinden eksildi" gibi açıklamalar doğru değildir.

Bunu bilmek teşhisi kolaylaştırır. Petek vanası dibinde ıslaklık, parke altında kabarma, kombinin altındaki borudan damlama ya da sürekli hava alma ihtiyacı, bu üç yoldan hangisinin devrede olduğunu gösterir. Göstergenin ne göstermesi gerektiğini, soğuk ve sıcak değerleri ve su ekleme adımlarını ayrı bir yazıda topladık: kombi basıncı kaç olmalı. Bu sayfa ise basıncın neden düştüğünü ve kaçağın nasıl bulunacağını anlatır.

Düşüşün kendisi tek başına kombinin bozulduğu anlamına gelmez. Servis çağrılarımızın büyük bölümünde kaçak kombide değil tesisatta çıkar; kombi yalnızca eksilen suyu gösteren araçtır. Bu yüzden önce peteklere, vanalara ve borulara, sonra cihaza bakılır.

Kombi Barı Ne Kadar Hızlı Düşüyor? Düşüş Hızına Göre Neden Tablosu

Düşüşün hızı, nedenin hangi grupta olduğunu büyük ölçüde ayırır. Aylar içinde yavaşça inen bir ibre ile bir gecede sıfıra düşen ibre aynı arızaya işaret etmez. Aşağıdaki tablo, sahada en sık karşılaştığımız düşüş hızlarını, arkasındaki olası nedeni, kendinizin bakabileceği noktayı ve servisin yapacağı işi özetler.

Tablodaki hızlar kesin sınır değildir; aynı kaçak kışın basınç ve sıcaklık yükseldiği için yazdan daha hızlı akıtır. Yine de bir hafta boyunca ibreyi her sabah aynı saatte, kombi soğukken not ederseniz hangi satıra düştüğünüzü görürsünüz. Bu küçük kayıt servise de ciddi zaman kazandırır.

Petek Vanaları ve Pürjörler Kombi Su Basıncını Nasıl Sızdırır?

Kombi su basıncının düşmesinde en sık suçlu kombi değil peteklerdir. Her petek vanasının milinin geçtiği yerde salmastra denen bir conta, üst köşesinde ise hava alma amaçlı pürjör bulunur. İkisi de yıllar içinde sertleşir ve çok küçük miktarlarda su kaçırır. Bu su damlamaz; petek sıcakken buharlaşır ve geriye yalnızca beyaz bir kireç izi bırakır. Göz görmediği için fark edilmez, ama bir dairede on beş vana ve on beş pürjör olduğunu düşünürseniz toplamı haftada yarım bara ulaşabilir.

Kontrol basittir. Kombi soğukken bir kâğıt mendili her vananın boğazına ve pürjör yuvasına bastırın; nemleniyorsa o nokta kaçırıyordur. Vana gövdesinde ya da altındaki parkede beyaz ya da yeşilimsi tortu da aynı anlama gelir. Termostatik vanalarda kafa çıkarıldığında mil çevresindeki ıslaklık daha kolay görülür. Sızan vananın salmastra somunu bir tur sıkılarak çoğu zaman kurtarılır; sıkılmıyorsa ya da mil paslanmışsa vana değişir.

Pürjörler ise yalnızca hava alırken açılmalıdır. Hava alma işleminden sonra tam kapatılmayan ya da aşınmış konik yüzeyi oturmayan pürjör, su değil hava da kaçırır ve bu durum hem basıncı düşürür hem petek içine sürekli hava girmesine yol açar. Hava alma sırasını ve basıncı tamamlamayı peteklerin havası nasıl alınır yazısında adım adım anlattık.

Gizli Tesisat Kaçağı Nasıl Bulunur? Döşeme Altı ve Duvar İçi Kaçak Arama

Vanalar kuruysa, kombiden damlama yoksa ve basınç yine de düşüyorsa kaçak büyük ihtimalle gözle görülmeyen bir yerdedir: parke ya da seramik altındaki boruda, duvar içindeki birleşim noktasında ya da alt kat tavanına bakan bir dirsekte. Eski binalarda galvaniz boruların dişli bağlantıları, yeni binalarda ise döşeme içindeki plastik boruların yanlış sıkılmış rekorları bu kaçakların başlıca kaynağıdır.

Servis çağırmadan önce şu sırayla bir ön eleme yapabilirsiniz:

1. Kombi soğukken basıncı 1,5 bara tamamlayın ve değeri saatle birlikte not edin.
2. Kombiyi kapatın ya da yaz konumuna alın; böylece sıcaklık değişiminden kaynaklanan dalgalanma ortadan kalkar.
3. Bütün petek vanalarını ve dönüş vanalarını kapatın. Böylece petekler devreden çıkar, yalnızca kombi ve ana borular açık kalır.
4. 12 saat bekleyin. Basınç yerinde duruyorsa kaçak peteklerden ya da petek bağlantılarından birindedir; düşmeye devam ediyorsa ana boru hattında ya da kombinin içindedir.
5. Kaçak peteklerdeyse vanaları birer birer açıp her açıştan sonra birkaç saat bekleyerek hangi petekte düşüş başladığını bulun.
6. Ana hattaysa parke derzlerinde kabarma, seramik derzlerinde kararma, duvar diplerinde boya kabarması ve alt kat tavanında sarı leke arayın.

Bu yöntem kaçağın bölgesini daraltır ama noktasını söylemez. Servis olarak biz devreyi azotla ya da hava kompresörüyle basınçlandırıp manometreyle düşüşü izler, gerekirse termal kamera ve akustik dinleme cihazıyla kaçağın tam yerini belirleriz. Döşeme kırılacaksa en küçük alanı kırmak için bu adım atlanmaz. Kadıköy gibi 1970-80 yapımı binaların yoğun olduğu ilçelerde çağrıların önemli bölümü tam da bu gizli kaçaklardan gelir.

Genişleme Tankı Bozulunca Kombi Basıncı Neden Önce Yükselip Sonra Düşer?

Genişleme tankı, suyun ısınınca artan hacmini karşılayan, içinde kauçuk membran ve arkasında basınçlı hava bulunan bir haznedir. Membran arkasındaki hava zamanla sızar ya da membran yırtılır; her iki durumda da ısınan suyun gidecek yeri kalmaz. Basınç ısıtma sırasında hızla 3 bara dayanır, emniyet ventili açılır ve fazla suyu tahliye borusundan atar. Kombi soğuduğunda ise atılan bu su geri gelmediği için ibre 0,5 bara kadar iner ve cihaz basınç hatasıyla durur.

Bu döngü, sürekli düşen basıncın en çok yanlış teşhis edilen nedenidir. Kullanıcı her sabah su ekler, her akşam ventil atar; tesisatta kaçak aranır ama bulunamaz. Oysa belirti nettir: basınç yalnızca kombi çalışırken çok yükseliyor, soğuyunca çok düşüyorsa ve tahliye borusunun ucu ıslaksa suçlu genişleme tankıdır. Tahliye borusundan gelen suyun diğer anlamlarını kombi tahliye borusu su akıtıyor yazısında ayrıca ele aldık.

Tankın ön basıncı kombi boşken ölçülür ve genellikle 0,8-1 bar olmalıdır. Hava bitmişse pompalanarak tamamlanabilir; membran yırtılmışsa tank değişir. Her iki işlem de kombinin kapağı açılarak ve gerekirse devre boşaltılarak yapılır, bu nedenle servis işidir. Yıllık kombi bakımında tank ön basıncını ölçmek bu döngünün başlamadan yakalanmasını sağlar.

Sıcak Suyu Açınca Kombinin Basıncı Düşüyorsa Sebep Nedir?

Musluktan sıcak su akıtırken ibrenin biraz inmesi, musluk kapanınca eski değerine dönmesi normaldir. Üç yollu vana devreyi sıcak su tarafına çevirir, pompa daha kısa bir devrede çalışır ve plakalı eşanjörden geçen soğuk şebeke suyu kalorifer suyunu yerel olarak soğutur; bu küçük hacim daralması ibrede birkaç onda birlik bir sapma olarak görünür. Musluğu kapattıktan birkaç dakika sonra basınç yerine geliyorsa endişelenecek bir şey yoktur.

Basınç her sıcak su kullanımında biraz daha düşüyor ve geri gelmiyorsa plakalı eşanjörde iç kaçak düşünülür. Bu parçanın içinde kalorifer suyu ile şebeke suyu ince plakalarla ayrılmış halde yan yana akar; plaka çatlar ya da conta bozulursa iki devre birbirine karışır. Basıncın hangi yöne gideceği hangi tarafın daha güçlü olduğuna bağlıdır. Şebeke basıncının zayıf olduğu üst katlarda kalorifer suyu musluk tarafına kaçar ve basınç düşer; şebekenin güçlü olduğu alt katlarda ise tersine şebeke suyu kalorifere dolar ve basınç kullanmadığınız halde yükselir.

Eşanjör kaçağının ikinci bir belirtisi sıcak suyun renginde ya da kokusunda değişiklik, üçüncüsü ise kombinin sıcak su performansının düşmesidir. Teşhis, kombinin doldurma musluğu kapalıyken şebeke girişi kapatılarak ve basınç değişimi izlenerek yapılır. Plakalı eşanjör değişimi gaz ve su bağlantılarına müdahale gerektirdiği için kullanıcı işi değildir.

Emniyet Ventili Su Atıyorsa Kombi Basıncının Düşmesi Kaçak mı Sayılır?

Emniyet ventili 3 barda açılan bir güvenlik parçasıdır; basınç o eşiğe ulaştığında suyu tahliye borusuna gönderir. Ventil su atıyorsa ortada bir kaçak yoktur, basınç bir nedenle yükselmiş ve ventil görevini yapmıştır. Ama sonuç kullanıcı için aynıdır: devredeki su azalır, kombi soğuyunca gösterge düşük okur. Bu yüzden ventilden atılan su "basınç düşmesi" şikâyetiyle gelir.

Ventilin açılmasına üç şey yol açar. Birincisi genişleme tankının yukarıda anlattığımız arızası. İkincisi kullanıcının su eklerken ibreyi 2 barın üzerine çıkarması; soğukken 2 barda duran su ısınınca 3 bara ulaşır ve ventil atar. Üçüncüsü doldurma musluğunun tam kapanmaması ya da iç contasının kaçırması; bu durumda şebeke suyu sürekli sızarak devreyi doldurur ve basınç kullanmadan yükselir.

Bir kez açılan ventil yuvasına kireç ya da tortu oturabilir ve bundan sonra 3 bara ulaşmadan da damlatmaya başlar. Ventilin kendi bozulduğu bu durumda tahliye borusu sürekli ıslaktır ve basınç yavaş yavaş düşer. Ventil ucuz bir parçadır ve değişimi kısa sürer; ancak önce neden açıldığı bulunmazsa yenisi de aynı akıbete uğrar.

Tesisattaki Hava Kombi Basıncını Düşürür mü?

Hava, basıncı dolaylı yoldan düşürür. Tesisat ilk doldurulduğunda ya da onarım sonrası yeniden suyla dolduğunda suyun içinde çözünmüş hava vardır; ısındıkça ayrışır, peteklerin üst köşelerinde toplanır ve pürjörden alındığında yerini su alır. Bu nedenle yeni doldurulan bir tesisatta ilk haftalarda birkaç kez hava alıp basıncı tamamlamak normaldir ve kaçak anlamına gelmez.

Sorun, hava almanın hiç bitmemesidir. Aylar sonra hâlâ her hafta peteklerde hava birikiyorsa havanın bir giriş yolu vardır. En sık yol, yukarıda anlatılan sızdıran pürjör ya da vana salmastrasıdır; pompa çalışırken o noktada emiş oluşur ve dışarıdan hava çeker. İkinci yol, eski çelik tesisatlarda korozyonun ürettiği gazdır; bu gaz petek üstünde toplanır, hava gibi davranır ve siyah çamurla birlikte gelir. Bu durumda pürjörden çıkan gaz hafif kokulu olabilir ve alınan su koyu renklidir.

Korozyon gazı ve çamur birlikte görülüyorsa tek başına hava almak çözüm getirmez; tesisat yıkanmalı ve koruyucu kimyasal eklenmelidir. Bu işlemi petek temizleme sayfasında anlattık. Kombinin kendi otomatik pürjörü de yıllar içinde tıkanır; o tıkandığında hava kombinin içinde kalır ve pompa gürültülü çalışır, bu da bakımda kontrol edilir.

Kombi Basıncı Düşünce Ne Zaman Servis Çağırmalı?

Petek vanalarını sıkmak, pürjörden hava almak, basıncı tamamlamak ve kapalı vana yöntemiyle kaçağın bölgesini daraltmak kullanıcının güvenle yapabileceği işlerdir. Bunun ötesi, yani kombinin kapağını açmak, genişleme tankına müdahale etmek, emniyet ventilini ya da eşanjörü sökmek, gaz ve elektrik bağlantılarının yakınında çalışmak servis işidir. Kombi gövdesi içinde elektronik kart ve 220 volt hat vardır; ıslak bir ortamda kapak açmak çarpılma riski taşır.

Şu durumlarda beklemeden servisi arayın: basınç bir gün içinde yarım bardan fazla düşüyorsa, kombinin altından ya da gövdesinden su geliyorsa, tahliye borusu her ısıtma döngüsünde su atıyorsa, alt kat tavanında ıslaklık oluştuysa, basınç kullanmadığınız halde yükseliyorsa ya da ekranda basınç hatası tekrarlanıyorsa. Gövdeden gelen suyun nereden geldiğini ve tehlike derecesini kombi su akıtıyor yazısında ayrıntılı anlattık.

Gaz kokusu alıyorsanız basınç sorunu ikinci plandadır: gaz vanasını kapatın, pencereleri açın, elektrik düğmesine dokunmayın ve gaz dağıtım şirketini arayın. Basınç düşmesiyle aynı anda yanma kokusu, is ya da baca uyarısı varsa kombiyi kapatıp servisi bekleyin. Sık görülen hata kodlarının anlamını kombi arızaları sayfasında topladık; basınç hatasının yanında ikinci bir kod görüyorsanız onu da not edin.

Kombi Basıncı Düşenlerin En Çok Sorduğu Sorular

Kombi basıncının sürekli düşmesi tehlikeli mi?

Basıncın düşmesi tek başına patlama ya da gaz tehlikesi yaratmaz; kombi 0,5 barın altında kendini kilitler ve çalışmaz. Asıl risk eksilen suyun gittiği yerdedir: döşeme altındaki kaçak zamanla parkeyi, alt kat tavanını ve bina taşıyıcısını etkiler. Sürekli taze su eklemek de tesisatın içine oksijen taşıyarak korozyonu hızlandırır. Bu yüzden düşüş ne kadar erken bulunursa onarım o kadar küçük olur.

Kombi basıncı hiç düşmemeli mi, azıcık düşmesi normal mi?

Soğuk ve sıcak arasında ibrenin yarım bar kadar gidip gelmesi normaldir, bu düşüş değil sıcaklık etkisidir. Birkaç ayda bir 0,2-0,3 barlık yavaş bir azalma da küçük pürjör sızıntıları ve hava çıkışıyla açıklanabilir. Haftada bir su eklemek zorunda kalıyorsanız normal sınırın dışındasınız demektir.

Kombinin su basıncı sürekli düşüyor ama hiçbir yerde ıslaklık yok, nasıl olur?

Petek sıcakken sızan su buharlaştığı için ıslaklık bırakmaz, yalnızca kireç izi kalır. Döşeme içindeki kaçak ise şap tarafından emilir ve aylarca yüzeye çıkmayabilir. Genişleme tankı arızasında su tahliye borusundan dışarı atılır, evin içinde iz yoktur. Bu üç durum "kuru kaçak" gibi görünen düşüşlerin neredeyse tamamını açıklar.

Kiracıyım, kombi basıncı düşüyor; onarımı kim öder?

Basıncı tamamlamak ve hava almak günlük kullanım kapsamındadır, kiracının işidir. Tesisat kaçağı, genişleme tankı, emniyet ventili ya da eşanjör gibi parçalar ise cihazın ve binanın kendi yıpranmasıdır; bu tür onarımlar genel uygulamada mal sahibine düşer. Kira sözleşmenizde aksine bir madde yoksa bu ayrımı mal sahibiyle konuşmanız yerinde olur; servis raporu hangi parçanın neden değiştiğini yazılı olarak belgeler.

Kombi barı düşünce her seferinde su eklemek kombiye zarar verir mi?

Evet, uzun vadede verir. Her eklenen taze su içinde çözünmüş oksijen ve kireç taşır; oksijen çelik petekleri ve pompayı paslandırır, kireç eşanjörün dar kanallarında birikir. Birkaç ay boyunca haftada bir su eklemek, tesisata bir yıllık yıpranma kadar oksijen sokar. Su eklemek geçici önlemdir, kaçağın bulunması asıl çözümdür.

Kışın kombi basıncı yazdan daha hızlı mı düşer?

Aynı kaçak kışın daha hızlı akıtır, çünkü devredeki basınç ve sıcaklık yaz boyunca durduğu değerin üzerindedir ve pompa günde saatlerce çalışır. Yazın hiç fark edilmeyen bir pürjör sızıntısı kışın haftada yarım bara dönüşebilir. Bu nedenle sonbaharda, ısıtma sezonu başlamadan vanaları ve pürjörleri kontrol etmek kış ortasında servis beklemekten kolaydır.

Basıncın neden düştüğünü bulduysanız ama onarım kombinin içine ya da döşemenin altına uzanıyorsa sağ alttaki Servisi Ara düğmesine basın ya da iletişim sayfasından bize yazın; kaçağı aramaya hangi noktadan başlayacağımızı önceden konuşalım. İstanbul kombi servisi olarak Ataşehir'den çıkıp Anadolu Yakası'nın tamamına gidiyoruz; Ümraniye gibi yeni yapılaşmanın yoğun olduğu ilçelerde döşeme içi plastik boru rekorları, eski yerleşimlerde ise galvaniz dişli bağlantılar en sık karşılaştığımız kaçak noktalarıdır. Hizmetlerimizin tamamı kombi servisi sayfasında.