Peteklerin Havası Nasıl Alınır

Peteklerin havası, kombi kapalıyken ve tesisat ılıkken, peteğin üst köşesindeki pürjör vidası küçük bir anahtarla çeyrek tur açılarak alınır; tıslama bitip düzgün su gelince vida kapatılır. Bu işlem en alt kattan başlayıp en üst katta biter, aynı katta kombiye en uzak petekten en yakına doğru ilerlenir. Hava alındıkça kombi basıncı düşer; işin sonunda basınç soğukken 1–1,5 bar olacak şekilde su eklenir.

Peteklerin Havası Alınırken Kombi Açık mı Kapalı mı Olmalı?

Kapalı olmalı. Kombiyi kapatın ya da bekleme konumuna alın, pompanın durması için birkaç dakika bekleyin ve peteklerin elle dokunulacak kadar ılımasını bekleyin. Petek havası kombi çalışırken alınmaz; bunun üç somut nedeni var.

Birincisi, pompa çalışırken hava suyla birlikte dolaşır ve peteğin üst köşesinde toplanmak yerine tesisatın içinde dağılır. Pürjörü açtığınızda hava ile su karışık, tükürür gibi çıkar; çoğu hava içeride kalır ve birkaç saat sonra aynı petek yine soğur. Pompa durduğunda hava yükselir ve her peteğin en üst noktasında birikir; işte o zaman bir kerede alınır.

İkincisi güvenliktir. Kalorifer devresindeki su kombi çalışırken 60–70 dereceye çıkar ve pürjörden basınçla fışkıran su eli yakar. Üçüncüsü basınçtır. Hava alırken tesisattan su eksilir, kombi çalışıyorsa göstergedeki düşüşü anlık izleyemezsiniz ve cihaz düşük basınç hatasıyla kilitlenebilir. Kapalı kombide manometreyi rahat okur, işin sonunda eksiği tek seferde tamamlarsınız.

Oda termostatı varsa onu da kapatın ya da en düşüğe çekin; yoksa siz pürjörle uğraşırken kombi kendiliğinden devreye girer. Kombiyi tamamen fişten çekmeniz gerekmez, kapalı ya da yaz konumu yeterlidir.

Peteklerin Havası Hangi Sırayla Alınır: En Uzaktan mı, Alt Kattan mı?

Çok katlı evde alt kattan başlayıp üst katta bitirin. Aynı kat içinde kombiye en uzak petekten başlayıp kombiye en yakın petekte bitirin. Tek katlı dairede sıranın etkisi küçüktür; önemli olan hiçbir peteği atlamamak ve bitince basıncı tamamlamaktır.

Alt kattan başlamanın mantığı şudur: hava yükselir. Alt kattaki peteklerden çıkan hava yerine su dolarken sistemde kalan kabarcıklar yukarı doğru hareket eder ve üst kat peteklerinde toplanır. Üstten başlarsanız alt katı bitirdiğinizde üst kata yeniden hava gelmiş olur ve işi iki kez yaparsınız.

Aynı katta uzaktan başlamanın nedeni ise basınçtır. Kombiye yakın petekler suyu daha kolay alır; uzaktaki peteğin havasını alırken o hatta su akışı açılır ve yakındakiler kendiliğinden kısmen dolar. Dubleks dairelerde ve villalarda en üst kattaki petekler neredeyse her zaman en çok hava tutar; oraya en son gidin ve gerekirse ertesi gün bir kez daha kontrol edin.

Banyodaki havlupan da bir petektir ve çoğu zaman evin en yüksek noktasındaki ısıtıcıdır. Üst borusunun ucundaki pürjörü unutmayın; havlupanın sadece alt yarısı ısınıyorsa içinde hava vardır.

Kombi Peteğinin Havası Adım Adım Nasıl Alınır?

Gereken malzeme azdır: pürjör anahtarı, küçük bir kap ve bez. Pürjör anahtarı kare uçlu, metal ya da plastik küçük bir anahtardır; nalburlarda "petek anahtarı" ya da "hava alma anahtarı" adıyla satılır. Bazı pürjörler düz tornavidayla da açılır, bazı yeni panel peteklerde elle çevrilen plastik başlık bulunur. Pense kullanmayın; pürjörün yumuşak pirinç kafasını ezer, bir dahaki sefere anahtar oturmaz.

1. Kombiyi kapatın ya da bekleme konumuna alın. Oda termostatını kapatın. En az beş dakika, petekler sıcaksa ılıyana kadar bekleyin.
2. Kombi göstergesindeki basıncı okuyup bir yere not edin. Soğukken 1–1,5 bar arasında olmalı; 1 barın altındaysa önce biraz su ekleyin, yoksa hava alırken basınç bitip hiçbir şey çıkmaz.
3. Tüm peteklerin gidiş ve dönüş vanalarını açın. Termostatik vanalı peteklerde başlığı en yüksek rakama çevirin; kapalı vanadan hava çıkmaz.
4. En alt katta, kombiye en uzak petekten başlayın. Pürjör peteğin üst köşesinde, çoğunlukla vananın karşı tarafındaki küçük vidadır. Altına bezi serin, kabı tutun.
5. Anahtarı pürjöre oturtun ve saat yönünün tersine çeyrek, en fazla yarım tur çevirin. Tıslama duyarsınız; bu çıkan havadır. Vidayı daha fazla açmayın, tamamen sökmeyin; sökülürse su boşalır ve ıslak elle geri takmak zordur.
6. Tıslama kesilip su düzgün, kesintisiz akmaya başlayınca vidayı saat yönünde kapatın. Sıkmak için güç uygulamayın; sızdırmayacak kadar döndürmek yeter.
7. Sıradaki peteğe geçin ve aynı işlemi tekrarlayın. Hiç tıslamayan, hemen su gelen petek zaten havasızdır; kapatıp geçin.
8. Her kat bittiğinde kombi basıncına bakın. 1 barın altına indiyse kalan katlara geçmeden önce su ekleyin; aksi hâlde üst katta pürjörü açtığınızda içeri hava emersiniz.
9. Tüm petekler bitince basıncı soğukken 1–1,5 bara tamamlayın, dolum musluğunu tam kapattığınızdan emin olun.
10. Kombiyi açın, kalorifer konumuna alın ve 20–30 dakika sonra her peteğin üstünü ve altını elle kontrol edin. Isındıktan sonra basıncın 2 bara yaklaşması normaldir.

Pürjör çevrildiği hâlde ne hava ne su geliyorsa önce peteğin vanalarının açık olduğundan, sonra kombi basıncının 1 barın üstünde olduğundan emin olun. İkisi de tamamsa pürjör deliği kireç ya da çamurla tıkanmış olabilir; iğneyle delik temizlenebilir ama vidayı tamamen sökmeyi denemeyin.

Hava Alırken Pürjörden Ne Çıkıyorsa Ne Anlama Gelir?

Pürjörden çıkan şeyin biçimi, tesisatın durumu hakkında bir arıza okuyucudan fazlasını söyler. Aşağıdaki tablo sahada en sık gördüğümüz durumları ve her birinde ne yapmanız gerektiğini özetler.

Çıkan hava kokuyorsa, özellikle hafif çürük yumurta ya da metalik koku varsa bu tesisattaki korozyonun ürettiği gazdır, doğalgaz değildir; kalorifer suyu gaz hattıyla hiçbir yerde temas etmez. Yine de bu koku siyah suyla birlikte geliyorsa tesisatın yıkanmaya ihtiyacı olduğunu gösterir.

Hava Aldıktan Sonra Kombi Basıncı Nasıl Takip Edilir ve Tamamlanır?

Her petekten çıkan hava kadar su eksilir, bu yüzden hava alma işi her zaman basınç tamamlama ile biter. Hedef, kombi soğukken göstergede 1–1,5 bar görmektir. Isındığında 2 bara yaklaşması normaldir; 3 bara ulaşırsa emniyet ventili açar ve kombinin altındaki tahliye borusundan su gelir.

Su eklemek için kombinin altındaki dolum musluğunu bulun. Markaya göre mavi ya da siyah küçük bir kol, bazı modellerde iki musluk ya da tornavidayla çevrilen bir vida olabilir. Musluğu yavaşça açın, göstergeyi izleyin, 1,2–1,5 bar arasında kapatın. Yanlışlıkla fazla su basarsanız herhangi bir petekten pürjörle biraz su alarak düşürebilirsiniz. Dolum musluğunun yeri, dijital göstergeli kombilerde okuma ve kat sayısına göre doğru değer kombi basıncı kaç olmalı sayfasında ayrıntılı anlatılır.

Basıncı tamamladıktan sonra iki gün izleyin. Hava aldıktan sonra basıncın birkaç gün içinde yeniden 1 barın altına düşmesi, hava alma işleminin değil, tesisatın bir sorunudur. Eksilen su bir yere gidiyordur: görünmeyen bir sızıntı, gevşek bir pürjör, damlayan bir vana ya da kombinin kendi içinde bir kaçak. Bu durumda kombi basıncı neden düşer sayfasındaki ayrımı okuyun; orada düşüş hızına göre nedeni bulma yöntemi var.

Sık yapılan bir hata, dolum musluğunu aralık bırakmaktır. Musluk tam kapanmazsa şebeke suyu sürekli sisteme sızar, basınç her ısınmada yükselir ve emniyet ventili su atar. Doldurma bitince kolu sonuna kadar kapatın ve birkaç saat sonra basıncın yerinde durduğunu doğrulayın.

Merkezi Sistemde Petek Havası Nasıl Alınır, Kombiden Farkı Ne?

Merkezi sistemde pürjörü açma işlemi aynıdır, farklı olan üç şey vardır: sistemi kapatamazsınız, dairenizde basınç göstergesi yoktur ve eksilen suyu siz değil kazan dairesi tamamlar. Bu yüzden merkezi sistemde hava alırken su her zaman sıcak gelir; bez ve kap şarttır, çocukları odadan uzak tutun.

Merkezi sistemde hava en çok üst katlarda toplanır. Kazan bodrumdadır, kolon boruları yukarı çıkar ve havanın gideceği en yüksek nokta sizin peteğinizdir. Alt katlardaki daireler yıllarca hava almadan ısınırken üst kattakiler her sezon birkaç kez pürjör açmak zorunda kalır. Bu, dairenizin kusuru değil, binanın tesisat düzeninin sonucudur.

Pay ölçerli ve termostatik vanalı binalarda, hava almadan önce vananın açık olduğundan emin olun; yazdan kalma kapalı vana en sık yanılma nedenidir. Pürjörü çeyrek tur açın, tıslama bitip su düzgün gelince kapatın. Çıkan suyu lavaboya dökün; merkezi sistem suyu çoğunlukla koyu renklidir ve halıda iz bırakır.

Aynı peteğe birkaç günde bir yeniden hava doluyorsa sorun dairenizde değildir. Kolonların en üst noktasındaki otomatik pürjörler tıkanmış, kazan dairesindeki genleşme tankı yetersiz kalmış ya da sisteme sürekli taze su takviyesi yapılıyor olabilir. Bunu site yönetimine ya da kazan dairesinden sorumlu kişiye yazılı bildirin; kazan dairesine kendiniz müdahale etmeyin. Bina yönetimi bağımsız bir bakış isterse ekibimiz kombi servisi kapsamında kolon pürjörlerini ve daire içi tesisatı birlikte kontrol edebilir.

Peteklere Hava Neden Girer ve Neden Sürekli Tekrarlar?

Kapalı bir tesisata hava dört yoldan girer: eklenen taze suyun içinde çözünmüş olarak, tesisattaki korozyonun ürettiği gaz biçiminde, küçük kaçaklardan emilerek ve kombinin otomatik pürjörü görevini yapmadığı için. Sezon başında bir kez hava almak normaldir; her hafta hava almak zorunda kalıyorsanız bu dördünden biri çalışıyordur.

Şebeke suyunda çözünmüş hava vardır. Her su eklediğinizde bu hava sisteme girer, ısınınca sudan ayrılır ve peteklerde toplanır. Bu yüzden basıncı sık sık tamamlamak zorunda kalan evlerde petekler de sık sık hava yapar; iki belirti aynı sorunun iki yüzüdür. Suyun nereye gittiğini bulmadan hava alma işi bitmez.

Korozyon gazı farklı bir durumdur. Tesisattaki çelik yüzeyler paslanırken gaz açığa çıkar; bu gaz pürjörden çıktığında su siyahtır ve hava alma işi her ay tekrarlar. Burada çözüm hava almak değil, tesisatı yıkayıp koruyucu kimyasal eklemektir; o işlemin nasıl yapıldığı Ataşehir petek temizleme sayfasında anlatılır, burada tekrar etmiyoruz.

Kombinin pompası üzerinde ya da hemen yanında küçük, silindir biçimli bir otomatik pürjör bulunur. Üstündeki plastik kapak bir tur gevşek durmalıdır; kapak sıkılmışsa kombi kendi havasını atamaz ve hava peteklere taşınır. Kapağın gevşetilmesi kombinin ön kapağını açmayı gerektirdiği için bunu bakım sırasında teknisyen yapar. Yıllık kombi bakımında otomatik pürjörün çalışıp çalışmadığı standart kontrol maddesidir.

Dubleks dairelerde ve kombinin alt katta durduğu evlerde bir de basınç kaynaklı hava girişi vardır. Kombi 1 bar gösterirken en üst kattaki petekte basınç neredeyse sıfıra iner; pompa durup kalktıkça o peteğin pürjöründen içeri hava emilir. Böyle evlerde soğuk basıncı 1,5 bara yakın tutmak hava sorununu büyük ölçüde keser. Çekmeköy ve Beykoz'daki villa sitelerinde bu durumu sık görürüz; Çekmeköy sayfamızda uzun tesisat hatlarına ayrı yer ayırdık.

Havası Alındığı Hâlde Isınmayan Petek: Sorun Artık Hava Değilse Ne?

Pürjörden hiç hava gelmiyor, su düzgün akıyor ama petek yine soğuksa sorun hava değildir. Bu noktada aynı peteğin havasını üçüncü, dördüncü kez almanın faydası yoktur; yalnızca tesisattan su eksiltirsiniz. Peteğin neresinin soğuk kaldığına bakın, çünkü cevabı o söyler.

Peteğin üstü sıcak, altı soğuksa içinde çökmüş çamur vardır; hava üstte toplanır, çamur altta. Peteğin tamamı soğuk ama diğer petekler sıcaksa o peteğin vanası kapalı kalmış ya da termostatik vananın pimi sıkışmış olabilir. Bütün petekler soğuksa sorun peteklerde değil, kombinin kalorifer devresini çalıştıramamasındadır: üç yollu vana, pompa, oda termostatı ya da yanlış bir ayar. Bu durumların her birini soğukluk biçimine göre ayıran tablo ve çözüm sırası petekler ısınmıyor sayfasında anlatılır; o sayfa bu yazının devamı gibidir.

Petek Havası Alırken Ne Zaman Servis Çağırmalı?

Hava alma işi kullanıcı işidir ve çoğu evde yılda bir kez, yarım saatte biter. Aşağıdaki durumlardan biri varsa iş kullanıcı sınırını aşmıştır ve devam etmek yerine servis çağırmak gerekir.

• Pürjör vidası döndüğü hâlde kapanmıyor ya da yerinden çıktı ve su boşalıyor. Peteğin iki vanasını da kapatıp kombiyi kapatın, altına kova koyun. Pürjör değişimi hızlı bir iştir ama ıslak ortamda yapılacak diş onarımı sizin işiniz değildir.
• Hava aldıktan sonra basınç iki gün içinde yeniden düşüyor ve su eklemek zorunda kalıyorsunuz. Kaçak vardır; kombinin içindeyse açmayın. Gövde içi kaçaklar kart ve elektrik bağlantılarına yakındır.
• Kombinin otomatik pürjörünü gevşetmek ya da pompaya bakmak gerekiyor. Ön kapağın arkası 230 volttur ve gaz hattı oradan geçer; kapağı siz açmayın.
• Bütün petekler havasız ama hiçbiri ısınmıyor, kombi ekranında hata kodu var. Kodun anlamı için kombi arızaları sayfasına bakın; reset atıp tekrarlıyorsa kart ya da sensör işi başlamıştır.
• Pürjörden çıkan su sürekli siyah ve hava her ay yeniden doluyor. Tesisatın makineyle yıkanması gerekir; bu kimyasal ve makine gerektiren bir işlemdir.
• Ev sahibi değilsiniz ve pürjör, vana ya da petek değişimi gündeme geldi. Bu parçalar binanın demirbaşı sayılır; müdahale etmeden önce ev sahibini bilgilendirin.

Gaz kokusu alıyorsanız hava alma işiyle hiçbir ilgisi yoktur ama durmanız gerekir: gaz vanasını kapatın, pencereleri açın, elektrik düğmelerine dokunmayın ve gaz dağıtım şirketini arayın. Kalorifer suyu ile gaz hattı ayrı sistemlerdir; kokuyu pürjörden çıkan korozyon gazına bağlayıp geçiştirmeyin.

Petek Havası Alma ile İlgili Merak Edilenler

Petek havası alınırken su gelmezse ne yapmalı?

Önce peteğin gidiş ve dönüş vanalarının açık olduğuna, sonra kombi basıncının 1 barın üstünde olduğuna bakın. İkisi de tamamsa pürjör deliği tıkanmıştır; ince bir iğneyle temizleyin. Yine gelmiyorsa pürjörün değişmesi gerekir, bu petek sökülmeden yapılır.

Hava alırken kombinin basıncı sıfıra düştü, tehlikeli mi?

Tehlikeli değil ama kombi düşük basınç hatası verip çalışmaz. Dolum musluğunu açıp soğukken 1–1,5 bara tamamlayın, hatayı sıfırlayın. Sistem hava emmiş olabileceğinden ertesi gün peteklerin havasını bir kez daha kontrol edin.

Peteklerin havası ne sıklıkla alınmalı?

Sağlıklı bir tesisatta kalorifer sezonu başında bir kez yeterlidir. Sezon içinde bir peteğin üstü soğuyorsa yalnızca o peteğin havası alınır. Her hafta hava almak gerekiyorsa tesisatta kaçak ya da korozyon vardır; hava almak çözüm değil, belirtiyi gidermektir.

Petek havası alırken kombi çalışıyorsa ne olur?

Hava tam alınamaz, çünkü pompa havayı suyla karıştırıp dolaştırır. Pürjörden sıcak su fışkırır ve el yanabilir. Basınç düşünce kombi hata verebilir. Kombiyi kapatıp birkaç dakika beklemek bu üç sorunu birden ortadan kaldırır.

Yeni taşındığım evde petekler hiç ısınmıyor, hava alsam yeter mi?

Önce hava alın; uzun süre boş kalan evlerde tesisat genellikle hava yapmıştır. Hava bitip su geldiği hâlde petekler soğuksa sorun başka yerdedir ve petekler ısınmıyor sayfasındaki tabloya göre ilerlemek gerekir. Kombi uzun süre kapalı kaldıysa pompa sıkışmış da olabilir; bu servis işidir.

Kiracıyım, petek havası alma ve pürjör değişimi kime ait?

Hava almak günlük kullanım bakımıdır ve kiracı yapar. Pürjör, vana ya da petek değişimi gibi parça işleri tesisatın demirbaşı sayılır ve genel uygulamada ev sahibine aittir. Sözleşmenizde farklı bir madde yoksa işe başlamadan ev sahibini bilgilendirmek anlaşmazlığı önler.

Havayı aldınız, basıncı tamamladınız ama petekler hâlâ istediğiniz gibi ısınmıyorsa ya da pürjör elinizde kaldıysa sağ alttaki "Servisi Ara" düğmesine basın; İstanbul genelinde geliyoruz, Kadıköy ve Ümraniye gibi merkeze yakın ilçelere çoğunlukla aynı gün. Yazılı tercih ediyorsanız iletişim formundan kaç petek olduğunu ve hangilerinin soğuk kaldığını yazın. Hizmet verdiğimiz tüm ilçeleri İstanbul kombi servisi ana sayfamızda bulabilirsiniz.