Kombi Basıncı Neden Yükselir

Kombi basıncı iki nedenle yükselir: ya devredeki su ısınıp genleşmiştir ya da devreye dışarıdan su girmektedir. Isınmaya bağlı artış normaldir; soğukken 1-1,5 bar olan ibre kombi çalışırken 2 bara kadar çıkar ve soğuyunca eski yerine iner. İbre her ısıtmada 2'yi aşıp 3'e dayanıyorsa genleşen suyu karşılaması gereken genişleme tankı görevini yapmıyor demektir; kombi hiç çalışmadığı hâlde basınç yükseliyorsa dolum musluğu ya da plakalı eşanjör üzerinden şebeke suyu devreye sızıyordur. 3 barda emniyet ventili açılır ve fazla suyu tahliye borusundan atar; kombi patlamaz, ama yükselmenin nedeni bulunmadan sorun bitmez.

Kombi Barı Neden Yükselir? Normal Isınma Artışı ile Arızayı Ayıran Çizgi Nerede?

Su ısındıkça genleşir; 10 derecedeki su 80 dereceye ısıtıldığında hacmi yüzde 3'e yakın artar. Kalorifer devresi kapalı olduğu için bu fazladan hacim gidecek yer bulamaz ve basınca dönüşür. Sağlıklı bir kombide genleşme tankı bu fazlalığı içine alır, bu yüzden artış 0,3-0,5 barla sınırlı kalır. Soğukken 1,2 bar olan bir kombinin çalışırken 1,6-1,8 civarında durması tam da bu hesabın sonucudur.

Normal ile arıza arasındaki çizgi 2 bardır. Isıtma çalışırken ibre 2'yi geçmiyorsa ve kombi soğuduğunda sabahki değerine dönüyorsa yükselme değil, sıcaklık etkisi görüyorsunuz demektir. Çalışırken 2,5-3 bara dayanıyorsa, ya da kombi iki saat kapalı kaldıktan sonra dünkü soğuk değerinin üzerinde okuyorsanız, devrede bir şey değişmiştir. İlk durumda genleşen su yer bulamıyordur, ikincisinde devreye su eklenmiştir. Soğuk ve sıcak değerlerin tam karşılığını ve göstergenin nasıl okunacağını kombi basıncı kaç olmalı yazısında ayrıntılı verdik; bu sayfa yalnızca yükselmenin nedenleriyle ilgilenir.

"Kombi suyu neden yükselir" diye soranların aklındaki ayrımı da netleştirelim: ısınmada yükselen şey suyun miktarı değil basıncıdır; devredeki litre aynıdır. Su miktarı gerçekten artıyorsa, yani soğukken okunan değer günden güne tırmanıyorsa, dışarıdan bir giriş vardır. Bu ayrım teşhisin ilk adımıdır ve yalnızca kombi soğukken alınan ölçümlerle yapılabilir; sıcak değerleri birbiriyle karşılaştırmak yanıltır.

Kombide Bar Yükselmesi Tehlikeli midir? 3 Barda Ventil Açılınca Su Nereden Gelir?

Patlama ya da gaz kaçağı anlamında tehlikeli değildir. Her kombide 3 bara ayarlı bir emniyet ventili vardır; basınç o eşiğe gelince ventil açılır, fazla su tahliye borusuna gider ve basınç düşer. Kombinin gövdesi bunun çok üzerindeki basınçlara dayanacak biçimde yapılmıştır. Tehlike yerine "yıpranma" demek daha doğrudur: sürekli 2,5-3 bar arasında dolaşan devre, pompa salmastrasını, eşanjör contalarını ve genleşme tankının membranını gereksiz yere zorlar.

Asıl risk ventilin işini yapamadığı durumdur. Bazı kullanıcılar damlamayı kesmek için tahliye borusunun ucunu tapayla ya da bezle kapatır; bazı binalarda tahliye hattı sıkışmış ya da donmuştur. Bu durumda basınç gövde içinde kalır ve en zayıf noktadan, çoğunlukla bir contadan ya da genleşme tankının kaynağından dışarı çıkar. Tahliye borusunun ucu her zaman açık ve bir gidere ya da kovaya bakıyor olmalıdır.

"Kombi basıncı yükseliyor ve su akıtıyor" şikâyetinde su, çoğu zaman kombinin kendisinden değil, altındaki ince borudan gelir; bu ventilin görevini yaptığının işaretidir. Borudan gelen suyun hangi hatta ait olduğunu ve yoğuşma suyundan nasıl ayrılacağını kombi tahliye borusu su akıtıyor yazısında ayırdık. Su borudan değil gövdeden, kapak aralığından ya da bağlantı rekorlarından geliyorsa konu basınç değil kaçaktır; onu da kombi su akıtıyor yazısı anlatır. Tahliye hattı dışarıya, balkona ya da bacaya gidiyorsa ventilin attığını hiç görmezsiniz; yalnızca sabahları basıncın düştüğünü fark edersiniz.

Kombi Çalışırken Bar Yükseliyor, Durunca Düşüyorsa Genişleme Tankı Nasıl Kontrol Edilir?

Isıtma başlayınca ibrenin hızla tırmanıp 3'e dayanması, kombi durunca da eski yerine ya da daha aşağı inmesi genleşme tankının klasik belirtisidir. Tank, bir tarafı suya açık, diğer tarafı basınçlı havayla dolu kauçuk membranlı bir haznedir. Genleşen su membranı iterek havayı sıkıştırır; soğuyunca hava suyu geri iter. Bu yastık ortadan kalkınca birkaç litrelik genleşmenin tamamı doğrudan basınca döner.

Yastık iki biçimde kaybolur. Birincisinde membran sağlamdır ama arkasındaki hava yıllar içinde valften sızmıştır; tank suyla dolu kalır ve genleşmeye yer bırakmaz. İkincisinde membran yırtılmıştır; su hava tarafına geçer, tank "su dolu bir kutu" hâline gelir ve sonuç aynıdır. İki durumu ayıran basit bir işaret vardır: tankın üstündeki hava valfinin pimine bastırıldığında hava çıkıyorsa membran sağlamdır ve yalnızca hava eksiktir; su geliyorsa membran yırtıktır ve tank değişir.

Bu kontrol kombinin kapağı açılarak ve devre basıncı sıfırlanarak yapılır; su basıncı altında ölçülen ön basınç yanıltıcıdır. Teknisyen devreyi boşaltır ya da tankı izole eder, lastik basınç ölçeriyle ön basıncı okur ve genellikle 0,8-1 bar olması gereken değeri el pompasıyla tamamlar. Yıllık kombi bakımında bu ölçüm yapılırsa tank, basınç 3'e dayanmadan önce yakalanır. Tanka sonradan petek ya da yerden ısıtma eklenmiş bir tesisatta ise hava yeterli olsa bile hacim yetmez; devredeki su miktarı büyümüş, tank aynı kalmıştır ve bu durumda tesisata ek bir harici tank bağlanır. Aynı döngünün sabah düşük okumaya dönüşen yüzünü kombi basıncı neden düşer yazısında anlattık.

Dolum Musluğu Kapanmamış ya da Sızdırıyorsa Kombi Su Basıncı Neden Yükselir?

Dolum musluğu, şebeke suyunu kalorifer devresine veren tek kapıdır ve şebeke basıncı çoğu binada kalorifer devresinden yüksektir. Musluk tam kapanmazsa şebeke suyu durmadan sızar, devreyi ventil açılana kadar doldurur ve bu yükselme kombi kapalıyken de sürer. Belirtisi, su ekledikten sonraki günlerde soğuk değerin kendiliğinden tırmanması ve tahliye borusunun düzenli aralıklarla ıslanmasıdır; musluğun yakınına kulak verince hafif bir hışırtı duyulabilir.

Sızıntının birkaç nedeni vardır. En sığı, su eklerken çeyrek tur açılan kolun tam kapatılmamasıdır. İki vanalı köprü tipinde biri kapatılıp diğeri açık unutulur; tek vana açıkken su geçmez gibi görünse de ikinci vananın contası yıllar içinde oturmaz hâle gelmiştir ve sızdırır. Çevirmeli tip muslukta iç conta aşınır, küresel vanada ise küre yüzeyine kireç oturup tam kapanmayı engeller. Dolum hortumundaki çekvalf de kireçle yarım açık kalabilir.

Ayırt etmek için önce musluğun ve varsa iki vananın tam kapalı olduğundan emin olun ve soğuk değeri not edin. Yirmi dört saat sonra basınç yine yükseldiyse su ya buradan ya da plakalı eşanjörden giriyordur. Kombinin altındaki soğuk su giriş vanasını kapatınca yükselme duruyorsa kaynağın şebeke olduğu kesinleşir. Dolum hortumu sökülebilen bir modelse hortumu çıkarıp bir gün beklemek iki şüpheliyi birbirinden ayırır: yükselme durursa musluk ya da hortum, sürerse eşanjör. Musluğun değişimi devrenin kısmen boşaltılmasını gerektirir ve servis işidir.

Kombi Kapalıyken Bar Neden Yükselir? Plakalı Eşanjörden Şebeke Suyu Karışması

Kombi kapalı, dolum musluğu kapalı, kimse su eklememiş ama basınç yine yükseliyorsa şüpheli plakalı eşanjördür. Bu parçanın içinde kalorifer suyu ile şebeke suyu ince metal plakalarla ayrılmış hâlde yan yana akar. Plakalardan biri çatlar ya da aralarındaki conta bozulursa iki devre birleşir ve su, basıncı yüksek olan taraftan düşük olan tarafa geçer. Alt katlarda ve hidroforlu binalarda şebeke daha güçlü olduğundan kalorifer devresi dolar ve basınç kullanmadığınız hâlde tırmanır.

Eşanjör kaçağının yan belirtileri yükselmeyi doğrular. Sıcak su musluğu açıldığında ibre bir anda sıçrar ve musluk kapanınca eski değerine inmez. Sıcak su verimi düşmüştür, çünkü çatlak çoğu zaman kireçle daralıp zorlanan bir eşanjörde oluşur. Bazı evlerde sıcak sudan hafif metalik koku ya da kalorifer suyunun koyu rengi gelir; bu, basınç dengesinin anlık olarak tersine döndüğü anlarda kalorifer suyunun musluğa kaçmasıdır. Dengenin tersine, yani musluk tarafına kaçıp basıncı düşürdüğü üst kat senaryosunu basınç düşmesi yazısında ele aldık.

Kesin teşhis dolum hattı devre dışı bırakılarak yapılır: hortum sökülür, kombinin soğuk su girişi önce kapatılıp sonra açılır ve basıncın yalnızca giriş açıkken yükseldiği görülürse eşanjör doğrulanmış olur. Tereddüt kalırsa parça sökülüp ayrı basınç testine alınır. Çözüm, çatlak varsa eşanjörün değişimi, yalnızca kireç varsa kimyasal temizliktir; ikisi de gaz ve su bağlantılarının yanında çalışmayı gerektirdiğinden kullanıcı işi değildir. Eşanjörün ve diğer parçaların kombideki yerini kombi parçaları yazısında görebilirsiniz.

Kombi Basıncının Yükselme Nedenleri Tablosu: Belirtiden Servise

Aşağıdaki tablo, göstergede gördüğünüz davranışı en olası nedenle eşleştirir ve işin hangi kısmının size, hangi kısmının servise düştüğünü ayırır. Değerleri her zaman kombi en az iki saat kapalı kalmışken okuyun; "soğukken" ifadesi bunu anlatır.

Tablodaki satırlar birbirini dışlamaz; sahada en çok, havasını yitirmiş bir tankla birlikte yarım açık kalmış bir dolum vanası görüyoruz. Bu yüzden tek bir nedeni düzeltip ertesi gün yeniden 3 bar görmek şaşırtıcı değildir. Aşağıdaki test sırası nedenleri birbirinden ayırmak için hazırlandı.

Basıncın Neden Yükseldiğini Evde Nasıl Ayırt Edersiniz? Adım Adım Test Sırası

Kombinin kapağını açmadan, yalnızca gösterge ve iki vanayla yükselmenin kaynağını üç gruba kadar daraltabilirsiniz: genleşme, şebeke sızıntısı ya da fazla dolum. Aşağıdaki sırayı bozmadan uygulayın; her adım bir öncekinin sonucuna göre anlam kazanır.

1. Kombinin en az iki saattir kapalı olduğundan emin olun ve soğuk değeri tarih ve saatiyle not edin.
2. Soğuk değer 2 barın üzerindeyse önce bir peteğin pürjöründen az miktarda su alıp 1,2-1,3 bara indirin; aksi hâlde ölçüm sonuçları anlamsız kalır.
3. Dolum musluğunun, iki vanalı köprüde her iki vananın, hortumlu modelde hortum ucundaki vananın tam kapalı olduğunu elinizle kontrol edin.
4. Kombiyi yaz konumuna alın; ısıtma çalışmasın, sıcak suyu normal kullanın. Yirmi dört saat sonra soğuk değeri yeniden okuyun.
5. Değer yükseldiyse devreye şebeke suyu giriyordur. Kombinin altındaki soğuk su giriş vanasını kapatıp on iki saat bekleyin; yükselme durduysa kaynak musluk ya da eşanjördür. Hortum sökülebiliyorsa sökün, yükselme sürerse eşanjör kesinleşir.
6. Değer yükselmediyse ısıtmayı açın, petek sıcaklığını her zamanki ayarında bırakın ve ilk bir saat boyunca ibreyi izleyin. 2 barı geçmiyorsa normaldir; 2,5-3'e dayanıyorsa genişleme tankı sorunludur.
7. Notlarınızı, hangi adımda ne gördüğünüzü servise iletin; bu kayıt ilk ziyarette doğru parçayla gelinmesini sağlar.

Bu test teşhisi daraltır ama onarımı yapmaz. Tank ön basıncı, musluk değişimi ve eşanjör testi kapağın arkasındadır; orada gaz hattı, 220 volt elektrik ve elektronik kart yan yana durur. Kombi, ısıtma kapalıyken sıcak su kullanımında da basınç sıçratıyorsa 5. adımı atlamadan uygulayın; bu belirti eşanjörü öne çıkarır.

Kombide Bar Nasıl Düşürülür? Kısa Yol ve Asıl Çözüm

Fazla basıncı indirmenin en kolay yolu, kombi soğukken bir peteğin pürjöründen ya da kombinin tahliye musluğundan bir miktar su alıp ibreyi 1,2-1,5 bar aralığına çekmektir. İşlemi kombi çalışırken yapmayın; sıcakken 1,5'e indirdiğiniz devre soğuyunca 1'in altına iner ve bu kez düşük basınç hatasıyla uğraşırsınız. Pürjörden ve tahliye musluğundan boşaltmanın adımlarını, ne kadar su alınacağını ve yapılan hataları kombi suyu nasıl boşaltılır yazısında topladık; burada tekrar etmiyoruz.

Basıncı düşürmek belirtiyi giderir, nedeni gidermez. Tank havasını yitirmişse akşam ısıtma açılınca ibre yine 3'e dayanır; musluk sızdırıyorsa yarın sabah yine yüksek okursunuz; eşanjör çatlaksa boşalttığınız su birkaç saatte geri gelir. Üç kez üst üste düşürmek zorunda kaldıysanız artık suyu değil nedeni boşaltmanın zamanı gelmiştir. Her boşaltıp doldurma da devreye taze oksijen ve kireç taşır; çelik peteklerde pas, eşanjörde kireç birikir ve birkaç yıl sonra petek temizliği kaçınılmaz olur.

Kombi Basıncı Yükselince Ne Zaman Servis Çağırmalı?

Göstergeyi izlemek, dolum vanalarını tam kapatmak, kombi soğukken az miktarda su boşaltmak ve soğuk su girişini kapatıp yükselmenin durup durmadığını gözlemek sizin güvenle yapabileceğiniz işlerdir. Kombinin kapağını açmak, genişleme tankına hava basmak, emniyet ventilini ya da dolum musluğunu sökmek, plakalı eşanjörü test etmek ve tahliye hattını değiştirmek servis işidir. Bu parçalar gaz valfi, elektronik kart ve 220 volt besleme ile aynı gövdede durur; ıslak bir ortamda kapak açmak çarpılma riski taşır.

Şu durumlarda beklemeden arayın: ısıtma her açıldığında ibre 3 bara dayanıyorsa, tahliye borusu sürekli ıslaksa, kombi kapalı ve musluk kapalıyken basınç yine yükseliyorsa, tahliye borusunun ucu tıkalı ya da bağlanmış hâldeyse, ibre 3'ün üzerinde duruyor ama ventil su atmıyorsa, su borudan değil gövdeden geliyorsa ya da ekranda basınç hatasıyla birlikte başka bir kod yanıp sönüyorsa. Sık görülen kodların anlamını kombi arızaları sayfasında topladık; servisi ararken o kodu da söyleyin.

Gaz kokusu alıyorsanız basınç ikinci plandadır: gaz vanasını kapatın, pencereleri açın, elektrik düğmelerine ve prizlere dokunmayın, gaz dağıtım şirketini arayın. Basınç yükselmesiyle birlikte gövdeden buhar, tıslama ya da yanık kokusu geliyorsa kombiyi kapatıp elektriğini kesin ve servisi bekleyin. Hangi işleri yaptığımızı kombi servisi sayfasında bulabilirsiniz.

Kombi Basıncı Yükselenlerin Sorduğu Sorular

Kombide bar yükselmesi tehlikeli midir, kombi patlar mı?

Patlamaz. Emniyet ventili 3 barda açılır ve fazla suyu tahliye borusundan atar; gövde bu değerin çok üzerine dayanıklıdır. Tek gerçek risk tahliye borusunun tıkalı ya da ucunun kapatılmış olmasıdır; o zaman basınç içeride kalır ve en zayıf contadan dışarı çıkar. Borunun ucunu hiçbir zaman tıkamayın.

Kombi suyu neden yükselir, su kendiliğinden çoğalır mı?

Isınan su çoğalmaz, genleşir; bu yüzden çalışırken basınç artar ama soğuyunca aynı değere döner. Soğukken okunan değer günden güne artıyorsa su gerçekten çoğalıyordur ve devreye şebekeden su giriyor demektir. Girişin iki kapısı vardır: dolum musluğu ve plakalı eşanjör.

Kombiye fazla su basılırsa ne olur?

Soğukken 2 barın üzerine çıkarılmış devre ısınınca 3'e ulaşır ve ventil fazlasını atar; çoğu zaman bununla biter. Bir kez açılan ventilin yuvasına kireç oturursa o günden sonra daha düşük basınçta da damlatabilir. Fazlalığı kombi soğukken pürjörden su alarak indirin; adımlar kombi suyu nasıl boşaltılır yazısında.

Kombi basıncı 2,5 bar gösteriyor, hemen müdahale etmeli miyim?

Kombi çalışıyorsa ve ısıtma yeni başlamışsa önce soğumasını bekleyin; soğuk değer 1,5'in altına iniyorsa yapmanız gereken yalnızca gözlem olur. Soğukken de 2,5 okuyorsanız ventile yakın bir fazla dolum vardır, az su alıp indirin. Her ısıtmada 2,5'e çıkıyor ve soğuyunca 1'in altına iniyorsa tankı kontrol ettirin.

Yoğuşmalı kombide basınç yükselmesi daha mı az görülür?

Evet, çünkü yoğuşmalı kombi 50-60 derece civarında gidiş suyuyla çalışır ve daha az ısınan su daha az genleşir; aynı soğuk başlangıç değerinden konvansiyonel kombiye göre daha düşük bir sıcak değere ulaşır. Buna karşılık yoğuşmalıda da tank havası biter, musluk sızdırır ya da eşanjör çatlar; o durumlarda ibre yine 3'e dayanır. Yoğuşma hattından akan su bu konuyla ilgisizdir ve normaldir.

Kiracıyım, genişleme tankı ya da eşanjör değişimini kim öder?

Basıncı izlemek ve fazla suyu boşaltmak kullanım bakımı sayılır ve kiracıya düşer. Tank, ventil, dolum musluğu ve eşanjör ise cihazın kendi yıpranmasıdır ve yerleşik uygulamada mal sahibine düşer; kira sözleşmesinde aksine bir madde yoksa bu ayrım geçerlidir. Servis raporu hangi parçanın neden değiştiğini yazar; o belgeyi saklayın.

Testleri yaptınız ve yükselmenin kaynağı kombinin içine, yani tanka, musluğa ya da eşanjöre işaret ediyorsa sağ alttaki Servisi Ara düğmesine basın ya da iletişim sayfasından bize yazın; soğuk değerlerinizi ve hangi adımda ne gördüğünüzü aktarırsanız doğru parçayla geliriz. İstanbul kombi servisi olarak Ataşehir'den Anadolu Yakası'nın tamamına çıkıyoruz; Maltepe ve Kartal gibi hidroforlu yüksek sitelerin çoğaldığı ilçelerde "kombi kapalıyken bar yükseliyor" çağrılarının büyük bölümü güçlü şebeke basıncının eşanjör ya da musluk üzerinden devreye dolmasıyla açıklanıyor. Basınç ve su konulu diğer yazılarımız kombi rehberinde toplu hâlde duruyor.