Tesisatta Kaçak Yok Ama Kombi Su Eksiltiyor

Tesisatta görünür kaçak yokken kombi su eksiltiyorsa su, iz bırakmayan bir yoldan çıkıyordur: plakalı eşanjördeki iç çatlaktan kullanım suyuna karışıyor, emniyet ventilinden dışarıya giden tahliye borusuna arada bir atılıyor, kombinin otomatik pürjöründen buhar olarak uçuyor ya da yalnızca tesisat sıcakken açılan bir mikro çatlaktan şap içine sızıp kuruyor. Bu dört yolun hiçbirinde zeminde ıslaklık görmezsiniz, ama manometre her hafta aynı miktarı kaybeder. Hangisi olduğunu bir gecelik basınç testi ve tahliye borusunun ucuna bağlanan bir poşet büyük ölçüde söyler.

Tesisatta Kaçak Yok Ama Kombi Su Eksiltiyor: Su Görünmeden Nereden Çıkar?

Kalorifer devresi kapalı olduğu için eksilen su mutlaka bir yerden çıkmıştır; ancak çıktığı yer evin içinde ıslak bir leke bırakmak zorunda değildir. Suyun iz bırakmadan kaybolabileceği altı yol vardır ve bu sayfa yalnızca bu altı yolu ele alır. Petek vanası, pürjör, genişleme tankı ve zeminde iz bırakan tesisat kaçakları gibi genel nedenleri kombi basıncı neden düşer sayfasında anlattık; vanaları mendille yokladıysanız, parke ve tavan kuruysa ve basınç yine de düşüyorsa doğru sayfadasınız.

Görünmeyen altı yol şunlardır: plakalı eşanjörün içindeki çatlak, emniyet ventilinin dışarıya ya da gidere açılan tahliye borusu, kombinin kendi otomatik pürjörü, ısınınca açılıp soğuyunca kapanan mikro çatlak, yerden ısıtma kolektörü ve komşu daireyle paylaşılan eski ortak hat. İlk üçü kombinin içinde ya da hemen altındadır, son üçü binada. Teşhis sırasını buna göre kuracağız: önce kombinin kendi görünmez yollarını kapatıp test ederiz, su yine de eksiliyorsa binaya geçeriz.

Bu sayfadaki testlerin hiçbiri kombinin kapağını açmayı gerektirmez. Dışarıdan bir vanayı kapatmak, bir borunun ucuna poşet bağlamak ve manometreyi okumak yeterlidir. Kapağın arkası ve gaz hattı servis işidir; nerede durulacağını sayfanın sonunda ayrıca belirttik.

Plakalı Eşanjör Çatlağı Kombi Suyunu İz Bırakmadan Nasıl Eksiltir?

Plakalı eşanjör, kalorifer suyu ile musluk suyunun ince metal plakalarla ayrılmış hâlde yan yana aktığı küçük bir bloktur. Plakalardan biri çatladığında ya da kenar lehimi açıldığında iki su birbirine karışır; kalorifer suyu musluk suyuna geçtiğinde de duştan ve lavabodan akıp gider. Bu kaçağın evde hiçbir izi yoktur, çünkü sızan su zaten gidere giden suyun içindedir. "Kombi su eksiltiyor ama kaçak yok" şikâyetinin en sık teknik açıklaması budur.

Belirtiler sessizdir ama vardır. Sıcak suda hafif bir pas rengi ya da metalik tat, sıcak su kullanımından hemen sonra hızlanan basınç düşüşü ve kombi kapalıyken bile sürmesi eşanjörü işaret eder. Şebeke basıncı güçlüyse kaçak ters yöne döner ve kullanmadığınız hâlde basınç yükselir; o tabloyu kombi basıncı neden yükselir sayfasında ele aldık. Bu sayfada yalnızca suyun kalorifer tarafından musluk tarafına kaçtığı, yani üst katlarda ve zayıf şebekelerde görülen yönle ilgileniyoruz.

Evde yapılabilecek test şudur: kombi soğuk ve kapalıyken manometreyi not edin, kombinin altındaki soğuk su giriş vanasını kapatın, sonra bir lavabonun sıcak su musluğunu açın. Şebeke kesildiği için musluktan önce bir miktar su akar ve durur. Musluk açık dururken manometre birkaç dakika içinde geriliyorsa kalorifer suyu eşanjörün içinden musluğa geçiyor demektir. Değişmiyorsa eşanjör bu kaçağın kaynağı değildir ve sonraki yollara geçilir. Eşanjör değişimi kombi gövdesinde çalışmayı gerektirdiğinden servise aittir.

Emniyet Ventili Arada Bir Atıyorsa Kombi Neden Sürekli Su Eksiltir?

Emniyet ventili 3 barda açılır ve attığı su tahliye borusuyla cihazdan uzaklaştırılır. Tahliye borusu kombinin altında görünür bir yerde bitiyorsa damlayı fark edersiniz; ama birçok dairede bu boru duvardan dışarı, balkona ya da doğrudan gidere bağlanmıştır. O zaman ventil haftada iki kez bir bardak su atsa bile evin içinde hiçbir iz kalmaz. Basınç her ısıtma döngüsünde 3 bara dayanıp soğuyunca gerilir; kullanıcı "kaçak yok, kombi sürekli su eksiltiyor" der.

Ventilin neden açıldığı ayrı bir konudur ve çoğunlukla genişleme tankına ya da fazla dolduruma çıkar; nedenleri kombi tahliye borusu su akıtıyor sayfasında ayrıntılı var. Bu sayfanın sorusu daha dar: ventilin attığını nasıl kanıtlarsınız? Cevap, tahliye borusunun ucuna bir gün süreyle bağlanan küçük bir poşet ya da pet şişedir. Boru dış cepheye çıkıyorsa balkondan ucuna ulaşmak genellikle mümkündür; gidere bağlıysa bağlantı noktasındaki hortumu kısa süreliğine çıkarıp ucuna kap koymak gerekir.

Poşette ertesi gün su varsa suyun gittiği yer bulunmuştur; ventil ya 3 bara ulaştığı için ya da kireçlenip oturmadığı için atmaktadır. Manometre sıcakken 2,5 barın üzerine çıkıyorsa birincisi, 1,5 barda da damlıyorsa ikincisidir. Poşet kuruysa ventil masumdur ve geriye kombinin içindeki iki görünmez yol kalır: otomatik pürjör ve binaya uzanan mikro kaçaklar.

Kombinin Otomatik Pürjörü Suyu Buhar Olarak Kaybeder mi?

Her kombinin içinde, çoğunlukla pompanın üstünde, kalorifer suyundaki havayı kendiliğinden dışarı atan küçük bir otomatik pürjör vardır. İçindeki şamandıra su seviyesi düşünce iğneyi açar, hava çıkınca kapatır. Yıllar içinde iğne yuvasına kireç oturur ya da şamandıra takılır; pürjör havayla birlikte su da kaçırmaya başlar. Kaçan su pompanın sıcak gövdesine damlar ve orada anında buharlaşır. Geriye yalnızca pürjör çevresinde beyaz kireç lekesi kalır; kombinin altına tek damla düşmez.

Bu kayıp küçüktür ama süreklidir. Pompa ısıtma sezonunda günde saatlerce döndüğü için damlama hiç kesilmez ve haftada birkaç onda bir barlık düşüşe tek başına yetebilir. Belirtisi, kombi çalışırken ön kapaktaki havalandırma aralığından hafif buhar ya da nemli bir hava hissi ve kapağın iç yüzeyinde kireçli bir sis tabakasıdır. Pürjörün kapağının gevşek bırakılması da aynı sonucu doğurur; bakım sırasında hava alınıp kapak tam kapatılmadıysa pürjör sürekli nefes alır.

Otomatik pürjör ucuz bir parçadır ve değişimi kısa sürer; ancak kombinin kapağı açılarak ve çoğu modelde devre kısmen boşaltılarak yapıldığı için kullanıcı işi değildir. Yıllık kombi bakımında pürjör çevresindeki kireç izi kontrol edilir; bu iz görülüyorsa pürjör sorulmadan değiştirilmelidir. Kombinin içindeki parçaların yerini ve görevini merak ediyorsanız kombi parçaları ve görevleri sayfası genel bir harita verir.

Sıcakken Açılıp Soğukken Kapanan Mikro Kaçak Nasıl Yakalanır?

Metal ısınınca genleşir. Eski galvaniz borunun dişli bağlantısında ya da döşeme içindeki bir plastik boru rekorunda kılcal bir çatlak varsa, bu çatlak tesisat sıcakken açılır ve soğuyunca kapanır. Sızan su miktarı o kadar azdır ki şapın ya da duvar sıvasının içinde hemen emilir ve tesisat kapandığında yüzeye ulaşamadan kurur. Aylarca sürebilen bu kaçak, zeminde hiçbir kabarma yaratmadan haftada yarım bar götürebilir.

Bu kaçağın imzası zamanlamadır: basınç yalnızca ısıtma çalışırken düşer, kombi iki gün kapalı kaldığında ibre yerinde durur. Emniyet ventilinin atması da aynı zamanlamayı verir, bu yüzden poşet testi mikro kaçak aramasından önce yapılmalıdır. Poşet kuru ama basınç yalnızca ısıtma çalışırken düşüyorsa mikro kaçak en güçlü şüphelidir.

Yerini daraltmak için ısıtmayı açıp tesisat ısınınca petek bağlantılarını, döşemeden çıkan boru diplerini ve duvar içinden geçen hatların yüzeyini elinizle yoklayın; sıcakken nemlenen, soğukken kuruyan noktayı arıyorsunuz. Döşeme içindeki mikro kaçağın tam yeri evde bulunamaz. Servis olarak tesisat sıcakken termal kamerayla şap içindeki ısı izini takip eder, gerekirse hattı azotla basınçlandırıp akustik dinlemeyle noktayı belirleriz; böylece kırılacak alan birkaç karoya iner. Maltepe gibi sahil kesiminde eski, tepe kesiminde yeni yapılaşmanın bir arada bulunduğu ilçelerde bu arama işi iki farklı boru tipine göre yürür.

Yerden Isıtma Kolektörü ve Komşuyla Ortak Hat: Kombi Suyunun Gözden Kaçan İki Çıkış Yolu

Yerden ısıtmalı dairelerde kombi suyu peteklere değil, bir dolabın içindeki kolektöre, oradan şap içindeki onlarca metre boruya gider. Kolektörün üzerindeki debimetre camları, küçük ayar vanaları ve boru bağlantı rekorları en zayıf noktalardır. Dolap kapalı durduğu ve kolektör sıcak olduğu için buradan sızan su dolabın içinde buharlaşır; kullanıcı dolabı açıp bakmadığı sürece "tesisatta kaçak yok" der. Kolektör dolabını haftada bir açıp rekorların dibini kuru bir kâğıt havluyla yoklamak bu yolu kapatır.

İkinci gözden kaçan yol, merkezi sistemden bireysel kombiye dönüştürülmüş binalarda görülür. Dönüşüm sırasında eski kolon boruları her dairede kesilip körlenmesi gerekirken bazen bir bağlantı açık kalır; iki dairenin tesisatı tek bir noktadan birbirine bağlı kalır. Bu durumda sizin kombinizin bastığı su komşunun devresine akar, komşu da kendi basıncının neden yükseldiğini anlamaz. Yapı eskiyse ve iki komşuda eş zamanlı olarak biri düşen biri yükselen basınç şikâyeti varsa bu ihtimal ciddiye alınır; teşhis, iki dairenin petek vanaları kapatılarak ve basınçların karşılaştırılarak yapılır.

Her iki yol da kombiden değil binadan kaynaklanır ve onarımı tesisatçılıktır. Yine de teknisyenin kaçağı önce kombide araması ve bulamayınca "tesisat sağlam" demesi sık yaşanan bir yanlıştır; bu yüzden teşhis sırasını baştan doğru kurmak önemlidir.

Kombi Su Eksiltiyor Ama Kaçak Bulunamıyorsa Teşhis Sırası ve Gece Testi Nasıl Yapılır?

Görünmez yolları tek tek elemek için tesisatın bir gece boyunca farklı koşullarda nasıl davrandığına bakılır. Amaç, suyun kombi çalışırken mi yoksa dururken mi eksildiğini ve şebeke suyuyla ilgisinin olup olmadığını ayırmaktır. Testi iki gece üst üste yapmak sonucu kesinleştirir.

1. Birinci akşam kombi soğukken manometreyi fotoğraflayın. Isıtmayı ve sıcak suyu kapatın (cihazın elektriği açık kalabilir), tahliye borusunun ucuna poşet bağlayın, kombinin soğuk su giriş vanasını kapatın ve gece boyunca hiçbir sıcak su musluğu kullanmayın.
2. Sabah manometreyi yeniden fotoğraflayın. Düşüş yoksa su yalnızca cihaz çalışırken ya da şebeke açıkken eksiliyor demektir; bu, emniyet ventili, otomatik pürjör ya da sıcakken açılan mikro kaçağı işaret eder. Düşüş varsa kaçak soğukken de süren sabit bir noktadadır: eşanjör (şebeke kapalıyken bile musluk tarafına sızabilir), kolektör, ortak hat ya da zemine iz bırakmayan bir döşeme çatlağı.
3. Poşete bakın. Suyla doluysa ventil gece bile atmış demektir ve nedenini araştırmak öne alınır.
4. İkinci akşam aynı hazırlığı yapın ama bu kez ısıtmayı normal çalıştırın ve soğuk su girişini açık bırakın. Sabah düşüş birinci geceden belirgin biçimde fazlaysa fark, ısıtma sırasında devreye giren yollardan geliyordur.
5. Soğuk su giriş vanası kapalıyken bir sıcak su musluğunu açıp manometreyi izleyin; ibre geriliyorsa plakalı eşanjör kaçağı kesinleşir.
6. Bütün sonuçları saatiyle birlikte not edin ve servise iletin. Bu iki gecelik kayıt, teknisyenin kapağı açmadan hangi parçaya yöneleceğini belirler.

Bu testin basınç düşmesi sayfasındaki kapalı petek vanası yönteminden farkı, tesisatı değil kombinin görünmez çıkışlarını izole etmesidir. İki yöntem birlikte uygulandığında kaçağın kombide mi, peteklerde mi, ana hatta mı olduğu neredeyse kesinlikle ayrılır.

Kombinin Suyu Ne Hızla Azalıyor? Görünmez Kaçak Türüne Göre Eksilme Tablosu

Görünmez kaçakların her biri farklı bir hızda ve farklı bir zamanlamayla su götürür. Aşağıdaki tablo gece testinin sonucunu yorumlamanıza yardım eder; "kendiniz" sütununda yalnızca kapağı açmadan yapılabilecek kontroller vardır.

Tablodaki hızlar sahada sık gördüğümüz aralıklardır, kesin sınır değildir. İki yolun aynı anda devrede olması da az rastlanan bir durum değildir; örneğin ventili attıran bir genişleme tankı arızasına yıllanmış bir otomatik pürjör eşlik edebilir. Bu yüzden ilk bulgu doğrulandıktan sonra basınç bir hafta daha izlenmelidir.

Kaçak Bulunamayan Kombi İçin Ne Zaman Servis Çağırmalı?

Bu sayfadaki testlerin tamamı kullanıcı tarafındadır: vana kapatmak, poşet bağlamak, musluk açmak, manometre okumak, kolektör dolabına bakmak. Testler kaçağın yolunu gösterdiğinde ise işin kalan kısmı istisnasız servise aittir. Plakalı eşanjör, otomatik pürjör ve emniyet ventili kombinin kapağı arkasındadır; orada 230 volt besleme, gaz valfi ve sıcak su hattı yan yana durur. Islak bir gövdede kapak açmak çarpılma ve gaz bağlantısını oynatma riski taşır.

Şu bulgulardan biri varsa testin kalanını bırakıp arayın: şebeke girişi kapalıyken sıcak musluk açılınca manometre geriliyorsa, poşet bir gecede dolmuşsa, kombi çalışırken kapaktan buhar geliyorsa, sıcak su paslı ya da metalik kokuyorsa ya da gece testi iki gecede toplam yarım bardan fazla düşüş gösteriyorsa. Alt kat tavanında leke, parkede kabarma ya da duvar dibinde boya kabarması çıktıysa kaçak artık görünmez değildir ve basınç düşmesi sayfasındaki yola girer.

Gaz kokusu bu sayfadaki her şeyin önündedir: gaz vanasını kapatın, pencereleri açın, elektrik düğmelerine dokunmayın ve gaz dağıtım şirketini arayın. Su eksilmesine ekranda bir hata kodu eşlik ediyorsa kodu not edin; sık görülen kodların anlamı kombi arızaları sayfasında. Kombinin gövdesinden görünür su gelmeye başladıysa artık görünmez kaçak değil gövde kaçağı söz konusudur ve kombi su akıtıyor sayfası o durumu anlatır.

Sürekli Su Eksilten Kombi Hakkında Merak Edilenler

Kombi neden sürekli su eksiltir, su buharlaşıyor olabilir mi?

Kapalı devrede su kendiliğinden buharlaşıp kaybolmaz; ama otomatik pürjörden ya da sıcak bir boru çatlağından sızan su düştüğü yerde buharlaşır ve iz bırakmaz. Yani buharlaşan kaçağın kendisi değil, kaçan suyun bıraktığı izdir. Bu yüzden "kaçak yok" denen durumların büyük bölümü aslında izi kurumuş kaçaklardır.

ECA kombi sürekli su eksiltiyor, bu markaya özgü bir sorun mu?

Hayır. ECA, Baymak, Demirdöküm ya da Vaillant fark etmez; su aynı altı yoldan çıkar çünkü bütün kombilerde plakalı eşanjör, emniyet ventili ve otomatik pürjör aynı görevi yapar. Bir markanın adının sık aranması, o markanın Türkiye'de yaygın olmasıyla ilgilidir. Modele göre değişen tek şey tahliye borusunun nereye gittiği ve pürjörün kapağa ne kadar yakın olduğudur.

Kombi su eksiltiyor ama kaçak yok, sürekli su eklesem ne olur?

Kısa vadede cihaz çalışır, uzun vadede tesisat yıpranır. Her eklenen taze su çözünmüş oksijen ve kireç getirir; oksijen çelik petekleri ve pompayı paslandırır, kireç eşanjörün dar kanallarını daraltır. Eşanjör çatlağı varsa her ekleme kaçağı da büyütür, çünkü çatlak basınç ve sıcaklık döngüsüyle açılmaya devam eder.

Kombinin suyu neden sürekli azalır ama sadece kışın?

Isınınca açılan mikro çatlak, emniyet ventili ve otomatik pürjör yalnızca tesisat sıcak ve pompa çalışırken su kaçırır. Yazın kombi sadece sıcak su için kısa süre çalıştığından bu üç yol neredeyse kapanır. Yaz boyunca basıncı sabit duran kombinin sonbaharda yeniden eksiltmeye başlaması, kaçağın bu üç gruptan birinde olduğunun güçlü işaretidir.

Eşanjör kaçağı varsa sıcak suyu kullanmak tehlikeli mi?

Kalorifer suyu içme suyu değildir; içinde pas, tortu ve varsa tesisat kimyasalı bulunur. Duşta ve bulaşıkta kısa süreli kullanım ciddi bir sağlık tehlikesi yaratmaz, ama bu suyu içmeyin ve bebek maması için kullanmayın. Kaçak doğrulandıysa eşanjör değişimini ertelememek gerekir; çatlak kendiliğinden kapanmaz, büyür.

Kiracıyım, görünmez kaçağı aramak ve onarmak kime düşer?

Poşet bağlamak, vana kapatmak ve basıncı not etmek kullanım kapsamındadır, kiracı yapabilir. Eşanjör, pürjör, ventil değişimi ve döşeme içindeki kaçağın onarımı ise cihazın ve binanın yıpranmasından doğar; yerleşik uygulamada mal sahibine düşer. Kira sözleşmenizdeki madde belirleyicidir; servis raporunun hangi parçanın neden değiştiğini yazması, bu konuşmayı kolaylaştırır.

Gece testini yaptınız, poşet doldu ya da musluk testi eşanjörü gösterdi ama onarım kapağın arkasındaysa sağ alttaki Servisi Ara düğmesine basın ya da iletişim sayfasından bize yazın; test sonuçlarınızı söylerseniz teknisyen doğru parçayla gelir. İstanbul kombi servisi olarak Ataşehir merkezden Anadolu Yakası'nın tamamına çıkıyoruz; Ataşehir ve Ümraniye gibi yerden ısıtmalı yeni sitelerin yoğun olduğu ilçelerde kolektör kaçağı, eski yerleşimlerde ise dönüşümden kalan ortak hat sık karşılaştığımız görünmez kaçak türleridir. Tesisatta çamur varsa pürjörler ve rekorlar daha çabuk sızdırır; bu bağlantıyı petek temizleme sayfasında, hizmetlerimizin tamamını kombi servisi sayfasında anlattık.